Cykl na blogu „CultureZone”: „W MUZYCZNĄ PODRÓŻ W CZASIE”

Cześć wszystkim. Opuszczamy lata 80Tym razem przeniesiemy się do lat 90, by omówić płytę zespołu Jamiroquai „TRAVELLING WITHOUT MOVING” roku. Zaczynamy.

HISTORIA ALBUMU

Po stresującym okresie nagrywania „The Return of the Space Cowboy”, Kay pragnął, aby kolejny album był bardziej skupiony i uniwersalny. Nie chciał też pozostać półundergroundowym zespołem, „który trzymał się swojej niszy i za każdym razem sprzedawał półtora miliona albumów. Chciał się przebić i stać się czymś większym, bardziej międzynarodowym”. 

Mówiąc o ogólnym nastroju albumu, Kay powiedział: 

„W przypadku „Emergency on Planet Earth” ludzie nie wiwatowali na ulicach ani nic takiego, a „The Return of the Space Cowboy” był dość smutny. Z kolei w przypadku „Travelling Without Moving” uznałem, że ważne jest, by pokazać ludziom, że możemy się dobrze bawić. Dlatego właśnie postawiliśmy na samochody, życie i miłość”. 

Kay zarezerwował zespołowi studio nagraniowe Great Linford Manor, aby mogli pracować we własnym tempie.

UTWORY PROMUJĄCE

Album był promowany na przełomie 1996-1997 roku przez pięć piosenek. 20 maja 1996 roku wydany został pierwszy singiel promujący pt. „Do U Know Where You're Coming From” [nr 13].  Drugi singiel, „Virtual Insanity” [nr 1] wydany 19 sierpnia tego samego roku okazał się wielkim sukcesem w dorobku zespołu. Tak jak dyskotekowe „Cosmic Girl” [nr 2], które miało premierę 25 listopada.

Czwarty utwór promujący, „Alright” [nr 5] ukazał się 28 kwietnia 1997 roku, z kolei ostatni, piąty utwór promujący zatytułowany „High Times” [nr 6] miał premierę 1 grudnia. 

PREMIERA I SUKCES

Album okazał się wielkim sukcesem, a także przełomem w dorobku Jamiroquai. Zadebiutował na liście Billboard 200 w USA, plasując się na 24. miejscu. „Travelling Without Moving” sprzedał się w ponad 8 milionach egzemplarzy na całym świecie, wpisując się do Księgi Rekordów Guinnessa jako najlepiej sprzedający się album funkowy w historii. Został również wznowiony w 2013 roku w zremasterowanej wersji z dodatkowym materiałem.

Zyskał również uznanie wśród krytyków, choć nie obeszło się bez kontrowersji wokół wydania. Po wydaniu albumu, Kay spotkał się z krytyką prasy za zainteresowanie samochodami sportowymi, ponieważ przeczyło to jego przekonaniom dotyczącym ochrony środowiska, o których wspomniał w książce Emergency on Planet Earth. Koncepcja wizualna albumu koncentrowała się wokół samochodów sportowych, a logo Ferrari zostało odtworzone w logo zespołu – Buffalo Man. Magazyn Paper też zwrócił uwagę na tę sprzeczność z teledyskiem do utworu „Alright”, gdzie 

„kiedy Kay podjeżdża swoim fioletowym Lamborghini, aby imprezować na parkiecie z grupą seksownych dziewczyn, obawy dotyczące fok, wielorybów, lasów deszczowych i rewolucji są ignorowane”. 

Powiedział, że wahał się przed wydaniem albumu, ponieważ spodziewał się negatywnej reakcji, ale dodał: 

„To, że uwielbiam jeździć szybkim samochodem, nie oznacza, że ​​wierzę w wycinanie drzew. Nie oznacza to, że uważam, że powinni budować więcej dróg dla mojego samochodu”. 

Klawiszowiec Toby Smith powiedział również: 

„Wszyscy chcemy być zespołem świadomym ekologicznie, ale lubimy samochody [...] Jesteśmy hipokrytami, tak jak reszta świata. Ale z drugiej strony, można prowadzić tylko jeden samochód na raz”.

link: 

https://youtube.com/playlist?list=PLC80P4gsPr-ZfZ9HBId5RtdC28NolVzKh&si=5F1hJmoc_cLTWJud

Cykl na blogu „CultureZone”: „ALEJA GWIAZD POPKULTURY”

MARJANE SATRAPI : 

GŁOS KOBIET W IRAŃSKIM REŻIMIE

Cześć wszystkim. Niedawno pożegnaliśmy francuską reżyserkę i autorkę komiksów irańskiego pochodzenia Marjane Satrapi. Z tej okazji przygotowałem specjalny odcinek „Alei Gwiazd Popkultury”, który przybliży nam tą postać. Zaczynamy.

MŁODOŚĆ

  Satrapi urodziła się 22 listopada 1969 r. w Raszcie, w północno-zachodnim Iranie, gdzie spędziła pierwsze 20 dni życia, zanim rodzina przeniosła się do Teheranu. Dorastała w irańskiej rodzinie z wyższej klasy średniej i uczęszczała do francuskojęzycznego liceum Razi.

  Oboje jej rodzice byli aktywni politycznie i wspierali lewicowe inicjatywy przeciwko monarchii ostatniego szacha. Według Satrapi, jej pradziadkiem ze strony matki był Naser ad-Din Szah Kadżar, szach Iranu w latach 1848–1896. Satrapi powiedziała, że ​​jej dziadek ze strony matki był niegdyś gubernatorem prowincji Gilan. Po rewolucji irańskiej w 1979 roku jej rodzice żyli pod rządami islamskich fundamentalistów, którzy przejęli władzę.

  W młodości Satrapi była narażona na narastającą brutalność różnych reżimów. Wielu członków jej rodziny i przyjaciół było prześladowanych, aresztowanych i zamordowanych. Ogromnie podziwiała swojego stryja, Anushirvana Ebrahimiego. On z kolei rozpieszczał ją i traktował bardziej jak córkę niż siostrzenicę. Według Marjane, wujek Anoosh dołączył wcześniej do Fereyduna Ebrahimiego w Azerbejdżanie. Po upadku Azerbejdżańskiego Rządu Ludowego został więźniem politycznym i spędził czas na wygnaniu w Związku Radzieckim. [potrzebne źródło] Po powrocie do Iranu, Ebrahimi został ponownie aresztowany w 1982 roku i skazany na śmierć; poprosił Satrapi o pomoc, gdy pozwolono mu wybrać jedną osobę do towarzystwa w noc przed egzekucją. Jego ciało zostało pochowane w nieoznakowanym grobie w więzieniu Evin.

  Chociaż rodzice Satrapi zachęcali ją do silnej woli i obrony swoich praw, zaczęli się martwić o jej bezpieczeństwo. Jako nastolatka unikała kłopotów z policją za lekceważenie zasad skromności i kupowanie muzyki zakazanej przez reżim.

  Kiedy Satrapi miała 14 lat, rodzice zaaranżowali jej wyjazd do przyjaciela rodziny, aby studiować za granicą. W 1983 roku przybyła do Wiednia w Austrii, aby uczęszczać do Lycée Français de Vienne. Pozostała w Wiedniu przez całe liceum, często przeprowadzając się z miejsca na miejsce, a czasem zatrzymując się u znajomych. Ostatecznie stała się bezdomna i przez trzy miesiące żyła na ulicy, aż trafiła do szpitala z powodu niemal śmiertelnego zapalenia oskrzeli.

  Po wyzdrowieniu wróciła do Iranu i studiowała komunikację wizualną, uzyskując tytuł magistra na Islamskim Uniwersytecie Azad w Teheranie.

  W wieku 21 lat Satrapi wyszła za mąż za weterana wojny iracko-irańskiej, z którym rozwiodła się po trzech latach. Po rozwodzie przeniosła się do Strasburga we Francji, aby studiować w Haute école des arts du Rhin. Rodzice namawiali ją do pozostania w Europie na stałe. Oprócz ojczystego języka, perskiego, mówiła pięcioma językami europejskimi: francuskim, angielskim, szwedzkim, niemieckim i włoskim

KARIERA 

  Satrapi zyskała sławę dzięki swoim autobiograficznym komiksom, pierwotnie publikowanym po francusku w czterech częściach w l. 2000–2003 oraz po angielsku w dwóch częściach w 2003 i 2004 r., pt. „PERSEPOLIS” i „PERSEPOLIS 2”. Przedstawiają one jej dzieciństwo w Iranie i okres dojrzewania w Europie po rewolucji irańskiej. Satrapi wolała używać terminu „komiks” od „powieść graficzna”, gdyż jak sama mówiła:

„Ludzie boją się używać słowa „komiks”. Przywodzi na myśl dorosłego mężczyznę z pryszczami, kucykiem i dużym brzuchem. Zmień to na „powieść graficzna”, a to zniknie. Nie: to wszystko komiksy”.

  „Persepolis” wygrał na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Angoulême nagrodę Angoulême Coup de Coeur i zyskał ogromną popularność. Pokazujący całą prawdę o irańskim reżimie komiks wywołał także kontrowersje. W 2013 roku władze okręgu nakazały szkołom w Chicago usunięcie „Persepolis” z sal lekcyjnych ze względu na jego drastyczny język i przemoc. Sam ten zakaz wywołał protesty i kontrowersje. Jej późniejsza publikacja „Embroideries” (Broderies) była również nominowana do nagrody „Album Roku” w Angoulême w 2003 roku, podobnie jak jej powieść graficzna „Kurczak ze śliwkami” (Poulet aux prunes) w 2005 roku. Satrapi pisała również artykuły do ​​działu felietonów w „The New York Times”.

  Rok po publikacji ostatniego tomu „Persepolis”, Satrapi wydała kolejny znany komiks w swoim dorobku: „KURCZAKA ZE ŚLIWKAMI”.

STYL

  Młodość spędzona w okresie ajatollahowego reżimu sprawiły, że Marjane Satrapi wyrobiła sobie bardzo silne poglądy polityczne, które wyrażała tak w swoich komiksach jak i filmach.

  Po wyborach w Iranie w czerwcu 2009 roku Satrapi i irański filmowiec Mohsen Makhmalbaf wystąpili przed członkami Partii Zielonych w Parlamencie Europejskim, aby przedstawić dokument rzekomo otrzymany od członka irańskiej komisji wyborczej, w którym twierdzono, że kandydat reform, Mir Hossein Musawi, faktycznie wygrał wybory, a konserwatywny urzędujący prezydent Mahmud Ahmadineżad uzyskał zaledwie 12% głosów.

  W 2022 roku Satrapi wyraziła poparcie dla protestów Mahsy Amini. Kontynuowała tę drogę, reżyserując i koordynując antologię graficzną dokumentującą powstanie i jego kontekst kulturowy dla zachodniej publiczności, w solidarności z tymi kobietami. Wierzyła w ruch Kobieta, Życie, Wolność jako w rewolucję kulturalną. Wspierała również protesty na rzecz wolności i praw przeciwko reżimowi w Iranie.

  W styczniu 2025 roku Satrapi odmówiła przyjęcia Legii Honorowej, najwyższego i najbardziej prestiżowego odznaczenia Francji, powołując się na francuską hipokryzję wobec narodu irańskiego. W otwartym liście skierowanym do ministra kultury wyjaśniła swoje niezadowolenie dotyczące polityki wizowej Francji, pisząc: 

„Nie mogę dłużej patrzeć, jak dzieci irańskich oligarchów przyjeżdżają na wakacje do Francji, a nawet się naturalizują, podczas gdy młodzi dysydenci mają trudności z uzyskaniem wizy turystycznej, aby przyjechać i zobaczyć, jak wygląda kraj Oświecenia i praw człowieka”.  

  Satrapi podkreśliła, że ​​jej odrzucenie odznaczenia „nie jest w żaden sposób działaniem ani myślą przeciwko Francji. Wręcz przeciwnie, głęboko kocham ten kraj, który jest moim krajem.

KARIERA FILMOWA

  W 2007 roku Satrapi porzuciła twórczość komiksową na rzecz kariery filmowej. Jej debiutem była adaptacja „Persepolis” nakręcona w konwencji filmu animowanego. W zupełnie innej konwencji - filmu fabularnego - zrealizowała adaptację „Kurczaka ze śliwkami”. Oba filmy Satrapi nakręciła we współpracy z Vincentem Parronautem. Kolejny film, hollywoodzki debiut zatytułowany „GANG OF THE JOTAS” (2012), zrobiła już samodzielnie.

  Dwa lata później Satrapi nakręciła czarną komedię z Ryanem Reynoldsem pt. „GŁOSY”, który odniósł największy sukces spośród hollywoodzkich filmów w jej reżyserii. Nie można tego samego powiedzieć jednak o filmie „Skłodowska” (2019), biografii Marii Skłodowskiej-Curie z Rosamund Pike w roli polskiej noblistki (tym bardziej, że mniej więcej w tym samym czasie premierę miał polski film o Marii Skłodowskiej-Curie, tym razem z Karoliną Gruszką). Co ciekawe, film Satrapi nie był oparty na konkretnej książkowej biografii, lecz na… powieści graficznej opowiadającej o fizyczce i chemiczce.

  Ostatni film w jej reżyserii nosi tytuł „Paradis Paris” z 2024 roku. Satrapi zmarła 4 czerwca 2026 roku. Miała 56 lat. Jej rodzina w oświadczeniu stwierdziła, że „zmarła ze smutku” po śmierci męża (drugiego, którego poślubiła).

Satrapi niejednokrotnie zabierała głos polityczny, często wywołując kontrowersje. Bardzo twardo wypowiadała się na temat życia kobiet w Iranie na przykładzie własnych przeżyć. Swoje poglądy wyrażała zarówno w komiksach, filmach jak i artykułach pisanych dla prestiżowych gazet, w tym dla „New York Timesa”. Nie ulega więc wątpliwości, że stanowiła ona głos kobieta irańskim reżimie.

link (komiksy): https://lubimyczytac.pl/autor/15962/marjane-satrapi 

link (filmy): https://www.filmweb.pl/person/Marjane+Satrapi-650209 

Cykl na blogu „CultureZone”: „BOHATEROWIE POPKULTURY”

Cześć wszystkim. Od dwóch dni w kinach można oglądać najnowszą aktorską wersję „Władców Wszechświata” (recenzja wkrótce na moim blogu). Z tej okazji przybliżę wam sylwetkę głównego bohatera, HE-MANA. Zaczynamy

Dane:

Twórca: Roger Sweet

Odtwórca: John Erwin („He-Man i Władcy Wszechświata”, „She-Ra: Księżniczka

                  Mocy”; dubbing)

                  Dolph Lundgren („Władcy Wszechświata”, reż. Garry Goddard)

                  Doug Parker (jako książę Adam) i Garry Chalk (jako He-Man) („Nowe

                  przygody He-Mana”; dubbing)

                  Nicholas Galitzine („Władcy Wszechświata”, reż. Travis Knight)

HISTORIA POWSTANIA. GENEZA POSTACI.

W 1976 r. prezes firmy Mattel, Ray Wagner, odrzucił ofertę produkcji serii figurek akcji opartych na postaciach z „Gwiezdnych Wojen” ze względu na z góry ustaloną opłatę licencyjną w wysokości 750 000 dolarów (4 008 703,87 dolarów w przeliczeniu na 2023 rok). Po komercyjnym sukcesie oryginalnej trylogii „Gwiezdnych Wojen” i powiązanych z nią produktów, firma Mattel wprowadziła na rynek

„…jedną nieudaną serię za drugą, z których żadna nie poruszyła wyobraźni publiczności ani nie wywarła znaczącego wpływu na rynek zabawek”.

W wyścigu o zaprojektowanie kolejnej popularnej figurki akcji, Roger Sweet – główny projektant Mattel ds. wstępnych projektów – zdał sobie sprawę, że prostota jest kluczem do sukcesu. Wiedział również, jak napisał w swojej książce z 2005 roku pt. „Mastering the Universe: He-Man and the Rise and Fall of a Billion-Dollar Idea”, że przede wszystkim należy przekonać dział marketingu, że zabawka się sprzeda.

Twierdził, że nazwa rodzajowa He-Man, oznaczająca potężną postać, może być używana w dowolnym kontekście. Pod koniec 1980 roku zaprezentował Wagnerowi trzy prototypy, które stworzył, sklejając figurkę Big Jima – z innej linii zabawek firmy Mattel – w pozie bojowej, dodając glinę do jej ciała i zlecając wykonanie gipsowych odlewów. Jeden z tych prototypów był prekursorem He-Mana.

MOCE

Książę Adam przeistaczał się w He-Mana po uniesieniu magicznego miecza (tzw. Miecza Mocy) i wypowiedzeniu formuły: „Na potęgę Posępnego Czerepu, Mocy przybywaj”. Swoją transformację zalicza też tchórzliwy kot Adama, Cringle (którego imię było różnie tłumaczone na polski, np. Pręgus). Jako He-Man posiadał nadludzką siłę i wytrzymałość, a także: nieśmiertelność i doświadczenie bojowe. Jego miecz dodatkowo zapewniał jeszcze: absorpcję, zmiennokształtność, a także niemal pełną niezniszczalność.

Tylko nieliczni wiedzą o drugiej tożsamości księcia Adama. Są to Czarodziejka rządząca Posępnym Czerepem, Rycerz Bojowy i ofermowaty duszek Orko. Odwiecznym wrogiem He-Mana jest, z kolei, Szkieletor dążący do zawładnięcia Posępnym Czerepem.

W JAKICH PRODUKCJACH WYSTĘPUJE?

He-Man na ekranie zadebiutował w animowanym serialu science fantasy „He-Man i Władcy Wszechświata” z l. 1983-1984, który zyskał wielu fanów wśród dzisiejszych 40-kilkulatków. Ze wspomnianego serialu animowanego pochodzi intro z rozpoznawalnym motywem muzycznym.

https://youtu.be/VtQqUkgvWeU?si=_ozxvb8Noakmdywq

Na fali popularności serialu powstał pełnometrażowy film animowany „He-Man i She-Ra: Tajemnica Miecza” (w którym zadebiutowała She-Ra, w którą przemienia się Adora, siostra bliźniaczka Adama) i „She-Ra: Księżniczka Mocy”). W każdej z tych trzech produkcji głosu Adamowi/He-Manowi głosu podłożył John Erwin.

Popularność zabawek i seriali animowanych sprawiła, że o He-Manie powstał pierwszy film aktorski. W niezbyt udanej produkcji „Władcy Wszechświata” z 1987 roku (w której He-Man przenosi się do naszego świata) w postać wojownika i obrońcy Eternii zagrał Dolph Lundgren.

Po nieudanej próbie realizacji filmu aktorskiego, He-Man powrócił na mały ekran. W 1990 roku powstał nowy serial „Nowe przygody He-Mana”. W przypadku tego serialu zastosowano podział ról dubbingowych: księcia Adama dubbingował Doug Parker, z kolei He-Manowi głosu podłożył Garry Chalk. He-Man wrócił potem dekadę później, w 2002 r. w serialach animowanych „He-Man i Władcy Wszechświata” oraz „He-Man: Obrońca Posępnego Czerepu”, gdzie głosu użyczył z kolei Cam Clarke. W latach 2021-2024 w netflixowym reboocie „Władcy Wszechświata: Objawienie” He-Man przemawiał głosem Chrisa Wooda (z kolei Szkieletora dubbingował Mark Hamill).

Wyraźny renesans zainteresowania He-Manem sprawił, że kino raz jeszcze się upomniało o aktorską wersję „Władców Wszechświata”. Efektem tego jest najnowsza produkcja w reżyserii Travisa Knighta, w której w He-Mana zagrał Nicholas Galitzine. Co ciekawe, fabuła jest odwróceniem filmu z Lundgrenem: Adam żyje wśród nas jak zwykły człowiek, choć zdaje sobie sprawę skąd pochodzi, za to inni ludzie mają go za wariata. Musi jednak wrócić na Eterię by stoczyć decydujące starcie ze Szkieletorem.

Cykl na blogu „CultureZone”: „NUTKA NOSTALGII”

Cześć wszystkim. Tym razem, w związku z odbywającym się właśnie Mundialem 2026, sięgniemy po jeden z mundialowych hymnów nagranych w l. 2000. Do mikrofonu proszona jest Tony Braxton, która wraz z kwartetem symfonicznym Il Divo nagrała oficjalny hymn Mundialu 2006 (którego gospodarzem byli Niemcy) pt. „THE TIME OF OUR LIVES”. Zaczynamy.

HISTORIA UTWORU.

„The Time of Our Lives” to utwór nagrany przez międzynarodowy kwartet Il Divo, grający muzykę klasyczną, z udziałem amerykańskiej piosenkarki R&B Toni Braxton, jako oficjalna piosenka Mistrzostw Świata FIFA 2006, które odbyły się w Niemczech.

Utwór, napisany przez Jörgena Elofssona i wyprodukowany przez Steve'a Maca dla Il Divo, znalazł się na albumie „Voices from the FIFA World Cup”, oficjalnym albumie FIFA wydanym w 2006 roku.

ANALIZA

Omawiana piosenka jest klasyczną odmianą kompozycji nagranej na mistrzostwa świata w piłce nożnej. Charakteryzuje się podniosłym tonem, podmiot liryczny podtrzymuje na duchu swoich reprezentantów w piłce nożnej, zmagających się w kolejnych meczach z nadzieją przedostania się do finału, albo chociaż ćwierć finału. 

Smaczku dodaje też teledysk, wyreżyserowany przez Nigela Dicka. Jego akcja rozgrywa się nocą na linii bramkowej boiska piłkarskiego; członkowie Il Divo stoją na samym środku boiska, a Toni Braxton odbija się w tablicy wyników. Teledysk przeplatany jest scenami z dotychczasowych meczów FIFA.

PREMIERA I SUKCES

Tego samego dnia singiel został wydany w Europie kontynentalnej, osiągając szczyty list przebojów w Szwajcarii, Niemczech, Norwegii, Włoszech i Austrii, a także znalazł się na liście European Hot 100 Singles.

link: https://youtu.be/4aOxDHqWyK0?si=u5IGQMndgvmh0ipl 

TŁUMACZENIE

Toni Braxton (feat Il Divo)

„CZAS NASZYCH ŻYĆ”

tytuł oryg. „The Time of Our Lives”

Czuję, że mamy

Czas naszego życia

Znajdziemy chwałę i ból

Za wszystko, czym jesteśmy, za wszystko, czym jesteśmy

Dzisiaj jest ten dzień

To szansa na triumf

Aby urzeczywistnić przeznaczenie, o którym marzyliśmy

Życie pełne zmagań doprowadziło nas tutaj

I pójdę całą drogę (Niebo wie...)

Bo czuję, że mamy czas naszego życia

Razem, zjednoczeni, nasze pragnienie bycia najlepszymi zwycięży

Bo czuję, że mamy czas naszego życia

Dotknij chwały ze mną,

Nadeszła godzina prawdy

Nadszedł ten moment

I nigdy go nie zapomnę...

Bo czuję, że mamy (bo czuję...jakbyśmy mieli...)

Czas naszego życia

Dotknij chwały, z tobą,

nadeszła godzina, nadeszła godzina

Bo czuję, że mamy (bo czuję...jakbyśmy mieli...)

Czas naszego życia

Za czas naszego życia...

Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKA VS FILM”

Cześć wszystkim. W dwóch poprzednich odcinkach „Książki vs filmu” pokonywaliśmy przestrzeń kosmiczną, tym razem wyprawimy się w podróż do odległych lądów. Tym razem poszukamy różnic między książką „PODRÓŻE GULIWERA” Jonathana Swifta i dwuczęściową adaptacją z 1998 roku. Zaczynamy.

OGÓLNY ZARYS FABUŁY

Tytułowy bohater od zawsze marzył o dalekich wyprawach w nieznane krainy. Przy pierwszej nadarzającej się okazji wyruszył w daleki rejs. Niestety, jego statek rozbił się i tylko on ocalał. Trafił do kraju Liliputów, w którym przeżył mnóstwo przygód. Wraz z kolejnymi podróżami bohater trafia do coraz bardziej niezwykłych miejsc, nabierając jednak coraz bardziej negatywnego podejścia do otaczających go ludzi.

RÓŻNICE MIĘDZY KSIĄŻKĄ, A FILMEM

Książka Jonathana Swifta pisana jest jako pamiętnik pokładowy tytułowego bohatera, wysłany do fikcyjnego wydawcy, Richarda Sympsona. By zachować pierwszoosobową narrację, adaptacja została opowiedziana w formie relacji Guliwera przetrzymywanego w zakładzie psychiatrycznym. Z tego powodu adaptacja zaczyna się od niespodziewanego powrotu Guliwera do rodzinnego domu, gdy jego żona zmuszona była ponownie wyjść za mąż. Uznany za niezrównoważonego psychicznie, zostaje umieszczony w zakładzie psychiatrycznym, gdzie zaczyna snuć przed psychiatrami swoją opowieść. 

W KRAJU LILIPUTÓW

  Na początku powieści Swift opisuje dzieciństwo i młodość Guliwera (pominięte w filmie), który pobierał praktyki z medycyny u dr Batesa. W adaptacji dr Bates także się pojawia, ale ma znacznie bardziej rozbudowaną rolę: 1) to on żeni się z żoną Guliwera święcie przekonaną, że poprzedni mąż zginął na morzu, 2) to on także umieszcza Guliwera w zakładzie psychiatrycznym, gdzie prowadzi nad nim badania z innymi psychiatrami. W książce jest jedynie postacią epizodyczną, w dodatku umiera nim Guliwer wyprawia się po raz pierwszy w morze. Kolejna różnica to pominięcie wypraw za morze nim Guliwer na skutek sztormu wylądował w kraju Liliputów. Swift wspomina o dwóch wyprawach - obie do Indii Wschodnich i Zachodnich, tymczasem adaptacja całkowicie je pomija i od razu wrzuca bohatera do kraju Liliputów. Tutaj następuje najbardziej znany epizod w książce, praktycznie niepomijany w żadnej adaptacji, mniej lub bardziej wiernej: obudziwszy się na brzegu wyspy, Guliwer odkrywa że ląd na który trafił, zamieszkany jest przez Liliputy, a on sam został przywiązany linami do ziemi. Na rozkaz Cesarza Liliputów zostaje przetransportowany do Mildendo, stolicy kraju. W książce początkowo przetrzymywany jest na uwięzi (acz Liliputy dbają o swego więźnia przywożąc mu jedzenie i robiąc dla niego posłanie z kilkuset łóżek), podczas gdy w filmie po krótkiej rozmowie z Cesarzem szybko zostaje ułaskawiony, choć (podobnie jak w książce) pod pewnymi warunkami. W adaptacji pominięto zwiedzanie Mildendo, co w książce dało możliwość do opisania miasta, za to Guliwer - tak jak w książce - dowiaduje się o wojnie toczonej między Liliputem, a Blefuscu i oferuje Cesarzowi swoją pomoc w wojnie.

  Odtąd fabuła książki i jej adaptacji w mniejszym lub większym stopniu bardziej się zazębiają. Wybucha wojna między Liliputem, a Blefuscu, która zostaje dokładnie odtworzona w filmie, tak jak fortel którym posłużył się Guliwer by przelać szalę na korzyść Liliputów. W nagrodę zostaje odznaczony za zasługi i zaznajamia się z codziennością Liliputu oraz jej mieszkańców. Zgadza się również akcja ratunkowa księżniczki Liliputów i nietypowy sposób gaszenia pożaru przez Guliwera poprzez oddanie moczu na płomienie. Ta sielanka nie trwa jednak długo, gdyż Guliwer, zarówno w książce jak i w adaptacji, zostaje po kilku dniach, bezpodstawnie, oskarżony o zdradę stanu. Salwuje się ucieczką, przy czym adaptacja pomija całkowicie jego przygodę do Blefuscu, którym mieszkańcom pomaga w ostatecznym pokonaniu Liliputów. 

W KRAINIE OLBRZYMÓW

  W tym momencie pojawia się największa różnica między książką, a adaptacją. Swift opisuje cztery różne podróże swojego bohatera, tymczasem w adaptacji przygody Guliwera zostały ujęte w formie dziewięcioletniej tułaczki „do wielu odległych narodów świata”. I tak drugim przystankiem filmowej podróży jest Brobdingnag, wyspa zamieszkana (tak dla odmiany, względem poprzedniej wyspy) przez olbrzymy. Guliwera odnajduje farmerski olbrzym, który wykorzystuje go jako swego rodzaju marionetkę pokazywaną za drobną opłatą. Prosto z farmerskiej chaty Guliwer trafia na dwór zamieszkany przez olbrzymów, gdzie staje się z kolei ulubieńcem na królewskim dworze. Jednocześnie wdaje się w konflikt z królewskim błaznem, który próbuje się go pozbyć: w adaptacji z użyciem ogromnych rozmiarów szerszeni (w powieści pojawia się podobna przygoda, tyle że z ogromną muchą), a w książce: wrzucenie do misy pełnej śmietany. Guliwerowi cudem udaje się ujść z życiem, a błazna należycie ukarać. 

  Podobnie jak w poprzedniej części, tak i tu Swift opisuje codzienne realia na królewskim dworze, czemu jednak adaptatorzy nie poświęcają im zbyt wiele czasu. Ograniczają się tylko do opowieści Guliwera na temat świata ludzi. Z czasem wychodzi na jaw prawdziwa mentalność królewskiego dworu olbrzymów. Opowieści Guliwera o Europie i broni palnej wywołują frustrację u króla i królowej olbrzymów, a bohater orientuje się, że istoty te są absolutnymi pacyfistami, w dodatku kompletnie nieznającymi się zarówno na polityce jak i geografii. Guliwer postanawia wydostać się z Brobdingnagu i robi to z użyciem orła, który w powieści wyrzuca go do pobliskiego statku, a w adaptacji: do morza, skąd ratuje się czepiając się liny zwisającej z powietrza.

NA WYSPIE LAPUTA I GLUBBDUBDRIB

  Okazuje się, że linę spuścili mieszkańcy latającej wyspy Laputa zamieszkanej przez muzyków i matematyków. O ile przedstawienie samych mieszkańców wyspy zgadza się z opisem zawartym w książce, o tyle przygody Guliwera - już nie do końca. Tak jak w książce, zaznajamia się (z trudem) z władcą wyspy, a sami mieszkańcy wyspy nie potrafią praktycznie wykorzystywać swoich poglądów z nauk ścisłych, jednak Swift nic nie wspomina nic o przyjęciu z okazji zbliżającego się końca świata. Z kolei Guliwer nie opuszcza Laputy w przypadkowy sposób, podczas ostrzeliwania królestwa byłej żony króla wyspy, choć w książce ma miejsce podobna scena. Jednak w książce bohater decyduje się na opuszczenie Laputy z powodu doskwierającej go nudy. Także do biblioteki, w której miałby znaleźć odpowiedź na pytanie jak mógłby wrócić do Anglii, dociera w innych okolicznościach niż w miniserialu. W książce mieściła się w Balnibardi (całkowicie pominiętej przez adaptatorów), a w adaptacji: w królestwie ostrzeliwanym przez Laputianów. To, co przeżył we wspomnianej bibliotece, pokrywa się z opisem w książce. 

  W adaptacji pominięto też kolejną wyspę, na którą Guliwer trafia: Maldonadę. Prosto z biblioteki ląduje (teleportuje się?) do Glubbdubdrib zarządzanej przez gubernatora interesującego się historią, którą jednak poznaje nie przez książki, ale „u źródła” (czyli przez sprowadzanie widm najbardziej znanych postaci historycznych i prowadzenie z nimi dysput). Jednocześnie, co akurat zostało dodane przez adaptatorów, w sposób wymijający obiecuje zaprowadzić Guliwera do najbliższego portu. Z czasem okazuje się, że bohater dostaje co rano wino nasączone narkotykiem powodującym senność i utratę pamięci. Chcąc wydostać się z wyspy, bohater nasyła na gubernatora cały tabun widm z czasów starożytnych i renesansowych. Tymczasem w książce sytuacja nie była tak bardzo dramatyczna: po prostu zapoznając się z wiedzą starożytną i zestawiając ją z wiedzą nowożytną, Guliwer wychodzi z założenia że jest ona znacznie lepsza od tego czym dysponują uczeni jemu współcześni. Za to ukazany w adaptacji pobyt na kolejnej wyspie, Luggnagg zamieszkanej przez nieśmiertelnych Struldbrugów, zgadza się z opisem w książce - co najwyżej twórcy filmowi pomijają pobyt Guliwera w Japonii, w której bohater prosi tamtejszego cesarza o wybaczenie narzucenia katolickim Anglikom obrzędu deptania krucyfiksu. Guliwer wraca w książce do domu, zdecydowany pozostać tam do końca swoich dni. Jednak nie na długo, gdyż znowu go ciągnie za morze, tym razem jako kapitana okrętu, którym rozbija się na wyspie zamieszkanej przez rozumne konie, co staje się tematem czwartej (najbardziej pesymistycznej) księgi powieści Swifta.

WŚRÓD GADAJĄCYCH KONI

  Pobyt Guliwera na wyspie gadających koni, zwanych Houyhnhnmami, zostaje opowiedziany przed komisją lekarską, która ma orzec czy bohater jest zdrowy na umyśle, czy też powinien pozostać w zakładzie psychiatrycznym. 

  Jest to też część filmowej historii najmniej zgodna z książką Jonathana Swifta. 1) W książce Guliwer niemal od razu zostaje wzięty za Yahoosa, prymitywną i na wpół dziką istotę z plemienia zagrażającego Houyhnhnmom, a w adaptacji zostaje wzięty za jednego z tych dzikusów potem, po nakryciu na spaniu bez koszuli; 2) w adaptacji Guliwera po wyspie Houyhnhnmów oprowadza piękna klacz, podczas gdy w książce przewodnikiem bohatera jest ogier; 3) ta część, jak każda poprzednia w książce, skupia się na zapoznawaniu się z kulturą mieszkańców wyspy, podczas gdy adaptacja nastawiona jest na wyjątkowo trudną relację Guliwera z Houyhnhnmami; 4) w książce Guliwer zaczyna odczuwać coraz większą tęsknotę za Anglią, podczas gdy w adaptacji - jeszcze podczas pobytu na wyspie - zaczyna odczuwać coraz większy wstręt do ludzi (nasilony dodatkowo przez znalezienie diamentów wydobywanych przez Yahoosów). W książce dopiero po kilku latach pobytu zaczyna przyswajać warunki na wyspie, przynajmniej do momentu gdy Houyhnhnmy po krótkiej debacie nie zaczynają go utożsamiać z Yahoosami i nakazują mu opuszczenie wyspy. Adaptacja pomija również podróż Guliwera do Holandii; za to podobnie jak w adaptacji, zostaje znaleziony przez Portugalczyków (których bezskutecznie próbuje przegonić, gdyż jest całkowicie zniechęcony do ludzi porównując ich do Yahoosów). Na tym część opowiadana przez Guliwera się kończy.

  Zakończenia obu wersji mocno się od siebie różnią, zwłaszcza tonem. W adaptacji, gdy wydaje się że Guliwer resztę życia spędzi w zakładzie psychiatrycznym, na obrady komisji lekarskiej przybywa jego syn, który przynosi owcę przywiezioną przez ojca z wyspy Liliputów. W ostatnich minutach Guliwer spędza dużo czasu z końmi i apeluje do widzów by uwierzyli w jego historię. Tymczasem książkowe zakończenie jest bardziej pesymistyczne: wróciwszy z wyprawy, Guliwer staje się samotnikiem porównując zwykłych ludzi do Yahoosów, w efekcie czego spędza całe dnie z końmi (co akurat oddano w adaptacji), i nie chce widzieć się nawet ze swoją żoną. Ewidentną mizantropię, na którą cierpiał także sam Jonathan Swift, wyraźnie pokazuje ostatnie zdanie książki: „Proszę tych, którzy mają domieszkę owej niedorzecznej przywary, aby nie pokazywali mi się na oczy”.

To była moja analiza różnic między powieścią Jonathana Swifta „Podróże Guliwera”, a adaptacją z 1998 roku. Co o niej sądzicie? Piszcie swoje wrażenia w komentarzach, a my widzimy się za tydzień z nową analizą. Cześć.

Cykl na blogu „CultureZone”: „UBÓSTWIANA ÓSEMKA”

Cześć wszystkim. Nie ma lata bez porządnej imprezy do białego rana. W końcu jak to śpiewali panowie z Oddziału Zamkniętego: „Zróbmy prywatkę jakiej nie przeżył nikt/Niech sąsiedzi walą, walą, walą do drzwi!” A wiadomo, że bez dobrej muzyki nie ma udanej imprezy. Nawet jeśli dany utwór muzyczny posiada POŻYCZONE SAMPLE. Na tej liście znalazło się osiem utworów - do wyboru, do koloru. Zaczynamy.

8, David Guetta, & One Republic, „I don’t wanna wait” [sample zaczerpnięte z „Dragostea din tei” O-Zone]/Jennifer Lopez & Pitbull, „On the floor” [sample zaczerpnięte z „Lambada” Kaomy]

Za sukcesem odpowiednio samplowanego utworu stoją producenci muzyczni. Dzięki nim wielu późniejszych artystów rozpoczynało swoją karierę (którzy sami pożyczali sobie sample ze starszych utworów). Weźmy takiego Davida Guettę, dzięki któremu zaczęła się kariera Kelly Rowland. Podpadł mi, gdy uznanemu już One Republic zaproponował przerobienie „Dragostea din tej” O-Zone. A co ma powiedzieć Pitbull, który z Lopez przerobił „Lambadę” Kaomy (choć ten utwór to zbitka różnych południowoamerykańskich utworów), a z Christiną Aguilerą: „Take on me” A-ha.

Chłopakom z One Republic należy się nagana, bo po co pożyczać sample z niedawno nagranej piosenki (zaledwie starszej o 20 lat). Jak już pożyczać sample, to z klasyki. 

7, Sean Kingston, „Beautiful Girls” [sample zaczerpnięte z „Stand by me” Bena E Kinga]/Gwen Stefani, „Rich Girl” [sample zaczerpnięte z „If I were a rich man” Chaima Topola]

Coś takiego zrobiła Gwen Stefani, która w pirackim wdzianku i stojąc na maszcie galeonu nuciła szantę o bogatej dziewczynie. Wokalistka No Doubt wykorzystała sample z musicalowej piosenki „If I were a rich man” z „Skrzypka na dachu”, odnosząc sukces. Stefani to jednak doświadczona piosenkarka. Co innego Sean Kingston, który na początku kariery, jakieś dwadzieścia lat temu, nagrał wpadający w ucho utwór „Beautiful Girls” wykorzystując przy tym sample z wielokrotnie coverowanego „Stand by me” Bena E. Kinga. O klapie muzycznej nie mogło być mowy.

Wykorzystując sample ze starszego utworu, można je nieco podrasować, by współcześni słuchacze nie zgrzytali zębami (ale bez przesady: przy współczesnych rąbankach niżej podpisanemu puchną uszy). Całkiem ładnie brzmią słynne pląsy Dicka Dale’a w utworze Black Eyed Peas.

6, Black Eyed Peas, „Pump it” [sample zaczerpnięte z „Misirlou” Dick'a Dale'a]

Nawet jeśli nie kojarzycie tytułu „Misirlou”, kompozycja powinna być znana z wielokrotnego wykorzystania w filmach (wielbiciele Quentina Tarantino i „Pulp fiction” powinni się teraz szeroko uśmiechnąć). Utwór Dicka Dale’a ma swoje powodzenie również w branży muzycznej. W nieco przyspieszonej aranżacji wykorzystano go w piosence „Pump it” Black Eyed Peas. Teoretycznie powinno się to skończyć procesem sądowym o choćby plagiat, jednak członkowie Black Eyed Peas dopisali autora „Misirlou”, Nicholasa Roubanisa, jako współautora „Pump it”. 

Sample są wykorzystywane nie bez powodu: artyści chcą chcą w ten sposób oddać hołd starszym kolegom, którzy zapisali się w annałach muzyki. Tak postąpiła pewna piękność z Barbadosu.

5, Rihanna, „Don’t stop the music” [sample zaczerpnięte z „Wanna be starting something” Michaela Jacksona]

Dziedzictwa Michaela Jacksona nikt nie podważy. Dla muzyki zrobił tak wiele, że nie bez powodu zyskał miano Króla Popu. I nie bez powodu późniejsi artyści czerpali z niego sample do woli. Postąpiła tak Rihanna nagrywając swój bestsellerowy album „Good Girl Gone Bad”. Inspiracje Jacksonem słychać zwłaszcza w utworze „Don’t stop the music” wykorzystującym sample z „Wanna be starting something” ze słynnego albumu Jacksona „Thriller”. Sama Rihanna nie raz wykorzystywała sample z innych utworów, tworząc bardzo udane kompozycje.

Ponieważ dzisiaj rozpoczął się tegoroczny Mundial, zapraszam tym razem na stadion piłkarki - konkretnie w RPA Anno Domini 2010. 

4, Shakira, „Waka Waka (This Time for Africa)” [sample zaczerpnięte z „Zamina mina (Zangalewa), Golden Sounds)

Są piosenkarze, którzy zbudowali karierę na coverach (np. Joe Cocker). Są i tacy piosenkarzy, którzy zbudowali karierę pożyczając sample ze starszych piosenek. I to bez pomocy wspomnianych już producentów. Shakira nie jeden raz wykorzystywała sample ze starszych piosenek, jednak zawsze za zgodą oryginalnych twórców. Przykładem chociażby mundialowy hit „Waka Waka (This Time for Africa)” wykorzystujący sample z „Zamina mina (Zangalewa)” zespołu Golden Sounds, czy „Hips don’t lie”, w którym pobrzmiewają trąbki z „Amores Como el Nuestro” Omara Alfano).

Na podium uplasowały się najlepsze i najbardziej pomysłowo wykorzystane sample ze starszych utworów. Brąz dla Madonny.

3, Madonna, „Hung Up” [sample zaczerpnięte z „Gimme Gimme Gimme” Abby]

By cudze sample zostały legalnie wykorzystane w nowszych kompozycjach, potrzebna jest na to zgoda oryginalnych twórców. Madonna doskonale zdawała sobie z tego sprawę. Pracując nad albumem „Hard Candy” i komponując utwór „Hung Up”, skontaktowała się z członkami zespołu Abba. Powodem telefonu było pytanie o zgodę na wykorzystanie sampli z utworu szwedzkiego zespołu pt. „Gimme Gimme Gimme”. Ci przystali na to, a Madonna nagrała jeden z najbardziej znanych utworów w swojej późniejszej karierze.

Od zgody oryginalnego wykonawcy wszystko zależy. Nawet propozycja ponownego nagrania swego wokalu w nowej kompozycji. Na drugim miejscu efekt pracy Erica Prydza i Steve’a Winwooda.

2, Eric Prydz, „Call on me” [sample zaczerpnięte z „Valerie” Steve'a Winwooda]

Eric Prydz nagrywając „Call on me”, skontaktował się ze Stevem Winwoodem z zapytaniem czy mógłby wykorzystać sample z „Valerie” amerykańskiego piosenkarza. Steve Winwood poprosił o przysłanie dema, a gdy je wysłuchał, był tak zadowolony że zgodził się nawet na ponowne nagranie swojego wokalu, które zostało lekko podrasowane względem oryginału z lat 80. I tylko szkoda, że nie odbiło się to na powodzeniu na rynku płytowym. Nagrany w 2016 roku album „Opus” pozostaje jak dotąd jedynym w dorobku szwedzkiego DJ-a. 

Stworzyć sample do swojego utworu nie jest rzeczą prostą (trzeba się liczyć z oskarżeniami o plagiat), ale jeśli już się jakiś stworzy, to taki który sam będzie wykorzystywany przez kolejne pokolenia. Członkowie nieistniejącego już zespołu Daft Punk coś by na ten temat powiedzieli.

1, Daft Punk, „Harder, Better, Faster, Stronger” [sample zaczerpnięte z „Cola Bottle Baby” Edwin Birdsong]

Daft Punk, jak wielu wymienionych tu artystów, w okresie swojej działalności korzystał z sampli niejednokrotnie. W największym przeboju, „One More Time” zespół wykorzystał sample z dwóch utworów: „More Spell on You” i „Overdub Sensation”. Sztuką jednak jest zrobić utwór na bazie sampli, który potem sam będzie samplowany. Tu przykładem będzie poźniejszy o rok „Harder, Better, Faster, Stronger” wykorzystujący sample z „Cola Bottle Baby”. Sample z tej piosenki można usłyszeć u Kanye Westa („Stronger”) jak i Black Eyed Peas („Boom Boom Pow”). Owacje.

To był mój ranking sampli wykorzystanych w nowszych kompozycjach. Jakie przykłady wam przychodzą do głowy? Piszcie swoje propozycje, a my widzimy się za tydzień z nowym rankingiem. Cześć. I przebojowej nocy życzę.

Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”

Cześć wszystkim. Już 1 lipca wydawnictwo Vesper zainauguruje jeden z najsłynniejszych cykli fantasy w historii gatunku: SAGĘ DRENAJÓW” Davida Gemmella. Z tej okazji postanowiłem przybliżyć wam historię cyklu i ogólny zarys fabuły poszczególnych tomów, włącznie z tymi które do tej pory nie zostały u nas wydane. Zaczynamy.

KILKA SŁÓW O SERII

Przed rozpoczęciem pracy nad cyklem „Saga Drenajów”, Gemmell próbował zadebiutować na początku lat 70. XX wieku, ale „Men from Miami” nie znalazł wydawcy. W poźniejszych latach sam Gemmell przyznał, że powieść ta była niewypałem. W 1976 roku, po zdiagnozowaniu u niego raka, którego uważał za terminalnego, napisał „The Siege of Dros Delnoch”, aby oderwać myśli od choroby i zrealizować ambicję opublikowania powieści przed śmiercią. Napisana w dwa tygodnie powieść opowiadała o oblężeniu, któremu przeciwstawiono się pomimo przytłaczającej przewagi wroga, stanowiąc wówczas metaforę jego choroby; twierdzą w centrum opowieści był Gemmell, najeźdźcami – jego nowotwór. Pozostawiając zakończenie otwarte, Gemmell planował pozwolić fortecy przetrwać lub upaść, w zależności od własnej prognozy. 

Kiedy Gemmell później dowiedział się, że postawiono mu błędną diagnozę, odłożył „The Siege of Dros Delnoch” na bok aż do 1980 roku, kiedy to przyjaciel przeczytał rękopis i przekonał Gemmela do dopracowania powieści, aby podjąć ostatnią próbę publikacji. Została ona przyjęta w 1982 roku i wydana w 1984 roku jako „Legenda”, odnosząc znaczny sukces komercyjny. Gemmell powiedział, że choć powieść miała „wszystkie wady, jakich można się spodziewać po debiutanckiej powieści”, pisanie „Legendy” było „złotym okresem” w jego życiu, uznając ją za ulubioną ze wszystkich swoich powieści. Powiedział, że chociaż mógłby „pisać ją lepiej” po zostaniu uznanym autorem, „[jej serce] nie zostałoby ulepszone przez poprawę stylu”. Kariera dziennikarska Gemmella nakładała się na jego karierę powieściową aż do publikacji trzeciej powieści „Waylander” w 1986 roku, gdy został zwolniony za używanie imion kolegów dla postaci w książce. Gemmell powiedział później, że jego dyrektor zarządzający uznał to za „trujący atak na jego integralność”. 

Po publikacji „Waylandera” Gemmell stał się pisarzem na pełen etat, który w całej swojej karierze opublikował ponad trzydzieści powieści, niektóre w ramach długotrwałych serii (jak „Saga Drenajów” licząca sobie , inne jako samodzielne dzieła. Choć początkowo zakładano, że diagnoza nowotworu okaże się niewłaściwa, z czasem okazała się trafna. Gemmell w tym czasie pracował nad innym swoim cyklem: „Trylogią trojańską”. Zmarł, nie dokończywszy ostatniego tomu, który ukończyła dopiero jego żona, Stella Gemmell. 

OMÓWIENIE TOMÓW

„Saga Drenajów” to cykl powieści zaliczanych do heroic fantasy, złożona z jedenastu tytułów. Była pisana w latach 1984-2004, a fabuła jest niechronologiczna. Dla polskiego czytelnika jest ona dość problematyczna i to nawet nie z powodu niechronologicznej fabuły, lecz z faktu że nie wszystkie tomy zostały przetłumaczone na język polski (dlatego dla ich omówienia będę się posiłkował także krótkimi opisami z Internetu).

Pierwszy opublikowany tom, „Legenda” (według chronologii wydarzeń: tom siódmy) opowiada o wojowniku imieniem Druss, tytułowej Legendzie, który po wielu przygodach chce zaznać w końcu spokoju. Jednak nie jest mu to dane, ponieważ trwa właśnie oblężenie Dros Delnoch, potężnej twierdzy Drenajów. Druss, chcąc nie chcąc, musi wziąć w nim udział. Z kolei akcja „Króla poza bramą”, drugiego tomu cyklu, rozgrywa się sto lat po oblężeniu Dros Delnoch. Na ziemiach Drenai niepodzielnie panuje terror, a największe zagrożenie stanowi szalony władca. Wspierają go potęgi zła, w tym stwory będące połączeniem ludzi i krwiożerczych bestii. Każde ich pojawienie się budzi lęk i wywołuje grozę wśród mieszkańców. Tylko jeden człowiek, Książę Cieni, odważa się stanąć do zdecydowanej walki ze złem...

Trzeci tom „Sagi o Drenajach” zatytułowany „Waylander”, przenosi nas o kilkanaście lat wstecz. Po zamordowaniu króla Drenajów nieprzyjacielskie wojska pustoszą drenajskie ziemie. Mają rozkaz zabić każdego mieszkańca tego kraju. Ale temu ludowi pozostał jeszcze cień nadziei. Tropiony przez ludzi bestie, Waylander musi przedostać się przez krainę Nadirów i odnaleźć legendarną Zbroję. Mając ją, mógłby odwrócić bieg wydarzeń. Czwarty tom pt. „W poszukiwaniu utraconej chwały” stanowi bezpośrednią kontynuację „Króla poza bramą”, kiedy to Dros Delnoch już upadło. W maleńkim królestwie Gothirów łowcy niewolników porywają młodą dziewczynę. Jej przyjaciel, wieśniak imieniem Kiall, próbuje ją odnaleźć, a jego wyprawa może mieć nieoczekiwane skutki dla świata. W poszukiwaniach towarzyszą mu czterej legendarni wojownicy: Chareos - Fechmistrz, Beltzer - Rębacz oraz dwaj łucznicy, Fin i Maggrig. Jeden z nich skrywa tajemnicę, która może uwolnić świat od dominacji Naidirów. Jest bowiem Zgubą Naidirów i Nadzieją Drenajów ... Jest Księciem z Brązu. „W królestwie wilka”, piąty tom cyklu, to z kolei bezpośredni dalszy ciąg „Waylandera” (jej oryginalny tytuł brzmi „Waylander II: In the Realm of Wolves”), kontynuujący perypetie tytułowego herosa. 

Dwa kolejne tomy - szósty „Druss Legenda - Pierwsze kroniki” i siódmy „Legenda Kroczącej Śmierci” - opowiadają o najwaleczniejszym obrońcy Dros Delnoch, tytułowym dla tomu szóstego Drussie. W tomie szóstym wyrusza na poszukiwania porwanej żony, Rowenny, zabijając każdego kogo napotka na swojej drodze; z kolei w tomie siódmym broni pradawnej fortecy skrywającej legendarny skarb pożądany przez wielu nieprzyjaciół. 

Ostatnia wydana u nas część, „Zimowi wojownicy”, według kolejności chronologicznej będący finałem całego cyklu (i za pewne dlatego poczatkowo zaprzestano po nim publikacji u nas kolejnych tomów) opowiada o przepowiedni o pogrążeniu świata w chaosie po śmierci trzech władców i powrocie wszystkich zapomnianych demonów siejących smierć i zniszczenie. Dwóch z nich już nie żyje, jednak po stronie trzeciego, jeszcze nienarodzonego, staje trzech ostatnich wojowników z drenejskiej armii: Szermierz Nogusta, Kebra Łucznik i milczący osiłek, Bison. 

W Polsce jak dotąd nie wydano jednak trzech ostatnich tomów i dlatego dla ich omówienia będę się posiłkował zagranicznymi stronami internetowymi. I tak tom 9. „Hero in the Shadows” (według chronologii wydarzeń: tom 3, będący bezpośrednią kontynuacją „W królestwie wilka”) opowiada dalsze losy Waylandera, obecnie: człowieka majętnego, który stacza decydującą walkę ze swoimi demonami z przeszłości. Tom 10 „White Wolf”, osadzony jest chronologicznie między „Legendą Kroczącej Śmierci”, a „Legendą”, powraca w nim postać Drussa Legendy szukającego swojej córki, któremu towarzyszy de facto główny bohater tego cyklu, farmer i były żołnierz Skilgammon. Wreszcie tom 11. „Swords of Nights and Days” opowiada o wydarzeniach jakie miały miejsce 1000 lat po fabule z tomu poprzedniego i pokazuje konsekwencje działań Skilgammona. 

PODSUMOWANIE

„Saga Drenajów” to epicka heroic fantasy napisana mocno w duchu najwiekszych klasyków tego podgatunku, jak Robert E. Howard (seria o Conanie) czy Karl Wegner („Kane”). Wykorzystując utarte przez nich rozwiązania fabularne, Gemmell stworzył nową klasykę heroic fantasy, w której innowacją jest nielinearna fabuła i mnogość głównych postaci. Wywarł też wpływ na poźniejszych autorów i chyba przypadkiem nie jest, że laureatem nagrody literackiej imienia Davida Gemmella została „Krew elfów”, pierwsza powieść o wiedźminie Geralcie, którego przygody mogą po części przywodzić na myśl grimdark fantasy (kwestia wyboru między Mniejszym, a Większym Złem), a po części heroic fantasy. 

Z początku „Saga Drenajów” była mało u nas popularna (czego dowodem osiem z jedenastu u nas jak dotąd wydanych tomów), jednak dzięki wydawnictwu Vesper za pewne ten stan rzeczy może się zmienić. Tym bardziej, że w ostatnim czasie wznowiona została również „Trylogia trojańska” tego samego autora. Pozostaje więc tylko trzymać kciuki. 

link: https://lubimyczytac.pl/cykl/3762/saga-drenajow