SPIDER-MAN : CAŁKIEM NOWY DZIEŃ *****

Życie superbohatera nie jest usłane różami. A Petera Parkera (przejmujący Tom Holland) w szczególności. Wbrew temu, jak można by dosłownie przetłumaczyć podtytuł tej części, na chłopaka nie nastał „Nowy, wspaniały dzień”. Wręcz przeciwnie (chyba że tytuł słynnej antyutopii Aldousa Huxleya przyjmiemy jako wyjątkowo cyniczny). Jak co dzień pod maską Spider-Mana walczy z kolejnymi przestępcami (swoje cameo zaliczają Tombstone czy wracający po dekadzie Scorpion, którego wcześniej widzieliśmy z Adrianem Toomesem w scenie po napisach ze „Spider-Mana: Homecoming”). Jednak gdy zdejmuje maskę superbohatera, musi zmagać się z samotnością po wydarzeniach z „No Way Home”: tak Ned Leeds, jak i - o zgrozo - MJ zupełnie wymazali go z pamięci: gdy oni dostali się na wymarzone studia, on musi samotnie bujać się między wieżowcami Nowego Jorku. Jak to śpiewał ongiś Ryszard Riedel z zespołu Dżem: „Samotność to taka straszna trwoga”.

Czyżby więc superbohaterskość służyła Peterowi jako forma terapii? Można by tak uznać, gdyby nie powracające bóle głowy i niebezpieczny wzrost pajęczych hormonów (metafora dojrzewania?), które są zwiastunem potencjalnej pajęczej mutacji (i potencjalnej intrygi dla kolejnych części, w których być może zobaczymy Man-Spidera, czyli alter ego Spideya). Swą pomocną dłoń poda Bruce Banner (Mark Ruffalo), a nawet Punisher (Jon Bernthal; ich filmowa relacja to czyste złoto), ale na ile to się przyda, kiedy w Nowym Jorku zaczyna działać tajemnicza rudowłosa telekinetką (Sadie Sink), wpływająca na świadomość mieszkańców.

Zwykle, gdy dochodzi do reżyserskiego przetasowania i jeden reżyser zostaje zmieniony na innego, nie wróży to dobrej jakości kolejnych sequeli. Nie zawsze tak jest (choćby przypadek „Harry’ego Pottera i więźnia Azkabanu”, któremu przysłużyło się zamienienie family frendly Chrisa Columbusa na bardziej dojrzałego Alfonso Cuaròna) i to widać także tutaj. Gdy swój - nazwijmy to - storyarc przedstawił Jon Watts, przyszła pora zamienienia go na kogoś innego. Wybór Destina Daniela Crettona mógł wzbudzać pewne obawy (wcześniej przez niego nakręcony „Shang-Chi” nie każdemu się podobał), ale okazał się strzałem w dziesiątkę. Wyszedł mu bowiem bardziej najlepszy, bardziej dojrzały, „Spider-Man” z Tomem Hollandem. I ja wiem, że to samo mówiłem i o „Homecoming”, i o „No Way Home”, ale w obu przypadkach za bardzo ponosiły mnie emocje (zwłaszcza przy „No Way Home”, którego napędzała nostalgia: gdyby wywalić obu starszych Spider-Manów, a do ról Doc-Ocka, Green Goblina, Sandmana, czy Lizarda dać innych aktorów, film byłby co najwyżej przyzwoity i nic poza tym). 

Przede wszystkim jest to kolejny, po znakomitym „Thunderbolts”, film Marvel Studios niebojący się podejmować poważne, jak na kino superbohaterskie, tematy. W tamtym filmie dotykano tematu PTSD, tu zaś mamy temat pokrewny, bo związany z samotnością. Niby przerabialiśmy to w trylogii Sama Raimiego z lat 2000 (gdzie Peter Parker dla bezpieczeństwa MJ po prostu z nią zerwał), ale tym razem uderzają mocniej w czulsze struny. Tam Parker mimo zerwania widywał się z MJ, tu zaś dawna ukochana dosłownie wymazała go z pamięci. W efekcie trudno nie współczuć bohaterowi, gdy MJ, po przebytych wydarzeniach i na jego oczach, obejmuje NOWEGO chłopaka (a jeszcze bardziej to boli, gdy wie się, że Tom Holland i Zendaya od niedawna są parą). Smutek jest tu zresztą równoważony pyszną relacją Spider-Mana z Punisherem kierującym się kompletnie innym kodeksem moralnym (znaleźć złola, przyłożyć mu pistolet do skroni i nacisnąć spust), co bawi tym bardziej, że Holland i Bernthal prywatnie są dobrymi kumplami (a poza tym obaj mieli również interakcję w tegorocznej „Odysei” Christophera Nolana. 

Nowemu reżyserowi należą się też brawa, za bardziej dojrzałe podejście do samego Parkera, który zaczyna rozumieć maksymę „Z wielką mocą wiąże się wielka odpowiedzialność” (lepiej późno niż wcale) i nawet zaczyna rozważać zespołową walkę z przestępczością.

Film jest też dojrzalszy pod kątem aktorstwa. Tom Holland bezbłędnie oddaje zarówno dojrzałość jak i przede wszystkim samotność Petera Parkera. Jacob Batalon jak zwykle służy za element komediowy, za to Zendaya odsuwa na bok zarówno swój sarkazm jak i sarkazm MJ. Najwiecej emocji wzbudziła rola Sadie Sink, gwiazdy serialu „Stranger Things”, o której bohaterce niejeden raz spekulowano. Gdy piszę te słowa, od polskiej premiery filmu minął prawie miesiąc i za pewne wielu widzów poznało tożsamość jej tajemniczej postaci, jednak z dziennikarskiego obowiązku nie zdradzę jej personali. Powiem tylko tyle, że wypadła najlepiej spośród trzech aktorek, które do tej pory grały Tą Postać. Trudno się dziwić, skoro nawet w przebojowym serialu braci Duffer młoda aktorka zjadła na śniadanie bezbarwną Millie Bobby Brown, a nawet podpatrzyła jak odgrywać telekinetyczne zdolności.

Nowy film jest jednocześnie początkiem drugiej trylogii „Spider-Mana” w MCU i skłonny jestem uwierzyć, że piąty w kolejności dostaniemy szybciej niż można się spodziewać. Trudno by było inaczej, skoro film jest wielkim przebojem w kinach (tylko czekać aż przebije trzeciego „Avatara”, hi, hi, hi…), a poza tym wiele elementów tam wrzuconych nie znalazło jeszcze swojej kulminacji (kto czeka na wątek Man-Spidera, za pewne wprowadzony by nie mielić znowu Venoma?). No i jest też zgrabnym wprowadzeniem do kolejnej marvelowej sagi, która ma nastąpić po końcu mocno nagmatwanej Sagi Multiwersum.

Reż. Destin Daniel Cretton

Czas trwania: 140 min

Gatunek: przygodowy

Tytuł oryg. „Spider-Man : Brand New Day”

Cykl na blogu „CultureZone”: „UBÓSTWIANA ÓSEMKA”

Cześć wszystkim. Czy zdarzało się wam kiedyś kupić DWIE KSIĄŻKI Z RÓŻNIE PRZEŁOŻONYMI TYTUŁAMI, CHOCIAŻ PRZEZ TYCH SAMYCH TŁUMACZY? Dla wielu czytelników może to być niezła zagwozdka, choć trzeba przyznać, że tego typu praktyka często się zdarza. Przygotowałem dla was osiem przykładów takich procederów z powodami, dlaczego tak się dzieje.

8, Stephen King, „Cmętarz zwieżąt”/„Smętarz dla zwierzaków” [oba przekłady Pauliny Braiter]

Gdy myślimy o takich przypadkach, powieść Kinga jest dobrym przykładem. Wszystko jednak zaczęło się od starego tłumaczenia Michała Wroczyńskiego. Oryginalny tytuł, „Pet Sematary”, nawiązywał do błędów robionych przez dzieci. Późniejsza propozycja Pauliny Braiter, „Cmętarz zwieżąt”, bardziej to podkreślała. Czemu więc tak nagle nawiązano do poprzedniego przekładu? Z powodu tytułu drugiej adaptacji, która po polsku niezmiennie brzmiała „Smętarz dla zwierzaków” (nigdy nie byłem fanem tej wersji). Na szczęście przy kolejnych wznowieniach wrócono po poprzedniego wariantu.

Skoro jesteśmy przy adaptacjach, zmiana polskiego tytułu książki może wynikać również z tego, jak po polsku brzmi adaptacja tejże książki. I to pomimo zachowanego oryginalnego tytułu.

7, Agatha Christie, „Wigilia Wszystkich Świętych”/„Duchy w Wenecji” [oba przekłady Krzysztofa Masłowskiego]

Adaptując powieść Agathy Christie „Halloween Party”, Kenneth Branagh i scenarzysta Michael Green dokonali kilku kosmetycznych zmian: przenieśli akcję do Wenecji, dodali wątek seansów spirytystycznych, utrzymali całość w klimacie horroru. Przede wszystkim zmienili tytuł na „Ghosts in Venice”. To miało u nas przykre konsekwencje. Zachowano oryginalny tytuł i nazwisko polskiego tłumacza, ale przy wznowieniach zmieniano polski tytuł na ten bardziej filmowy (jakby filmowa okładka nie wystarczała). Dodawano jednak też uwagę, pod jakim polskim tytułem książka była u nas wcześniej znana.

Ciekawy w tym wszystkim jest przypadek pewnej antyutopii Anthony`ego Burgessa dwukrotnie przełożonej przez Roberta Stillera, choć w obu przypadkach na różne sposoby.

6, Anthony Burgess, „Mechaniczna pomarańcza”/„Nakręcana pomarańcza” [oba przekłady Roberta Stillera]

„A Clockwork Orange” znany jest w Polsce zarówno jako „Mechaniczna pomarańcza” jak i jako „Nakręcana pomarańcza”. Choć można założyć, że pierwszy tytuł nawiązuje do adaptacji Kubricka, a drugi jest bliższy oryginałowi, powód jest inny. W obu przekładach Stiller użył różnych konwencji: za pierwszym razem użył neologizmów wywodzących się z języka rosyjskiego, w drugim przypadku: z języka angielskiego. Chciał w ten sposób nawiązać do języka powieści pochodzącego w oryginale z języka rosyjskiego. Planował też trzeci wariant – nawiązujący do języka francuskiego – ale zmarł nim to zrobił.

Co kraj, to inny tytuł – także w oryginale. Na miejscu 5. uplasował się najlepszy tego przykład.

5, Robert Graves, „Wyprawa po Złote Runo”/„Herkules z mojej załogi” [oba przekłady Haliny Sibery-Breitkopf]

Napisany przez Roberta Gravesa retelling mitu o wyprawie Argonautów znany jest za granicą (ale i u nas) pod dwoma tytułami. W Wielkiej Brytanii książka wyszła pod tytułem „The Golden Fleet” (dosł. „Złote Runo”), jednak Amerykanom za pewne taki tytuł nic by nie mówił, stąd decyzja o wydaniu zza oceanem pod tytułem „Hercules, My Shipmake” („Herkules z mojej załogi”). Polscy wydawcy wzięli od nich przykład, przy czym wydania z obydwoma wariantami mają przekład tego samego autorstwa. Co nie zmienia faktu, że czytelnicy sięgający po „Wyprawę po Złote Runo”, wiedzą na jaki retelling się piszą.

Pozostając w temacie mitologicznych retellingów, pochylmy się nad największym bestsellerem w dorobku Madeline Miller… nie, nie chodzi mi o „Kirke”.

4, Madeline Miller, „Achilles. W pułapce przeznaczenia”/„Pieśń o Achillesie” [oba przekłady Urszuli Szczepańskiej] – nowe wydawnictwo, nowe wydanie

Debiutancka powieść Madeline Miller została u nas wydana przez wydawnictwo Burda Publishing Polska pt. „Achilles. W pułapce przeznaczenia”. Tytuł, choć bardzo niefortunny względem oryginału, funkcjonował u nas, póki praw do książki nie kupiło wydawnictwo Albatros (święcące triumfy wydaną u nas „Kirke” tej samej autorki). O ile tłumaczenie pozostało bez zmian, o tyle nowe wydawnictwo podjęło decyzję o zmianie polskiego tytułu na bliższe oryginałowi, które brzmi „Song of Achilles”. I mimo wprowadzonego wątku LGBT, wywołującego spazmy u homofobów, książka odniosła sukces.

Podium otwiera klasyczna powieść science fiction znana u nas zarówno pod filmowym jak i oryginalnie książkowym tytułem.

3, Philip K Dick, „Blade Runner”/„Blade Runner. Czy androidy śnią o elektronicznych owcach” [oba przekłady Sławomira Kędzierskiego]

Dotąd nieprzetłumaczalny u nas tytuł „Blade Runner” funkcjonował u nas ze względu na film Ridleya Scotta (choć ten miał swój przetłumaczony tytuł: „Łowca androidów”). Tyle że powieść Philipa K Dicka ma zupełnie inny tytuł i osobom, które widziały film oryginał mógłby nic nie mówić. Stąd decyzja, by powieść w przekładzie Sławomira Kędzierskiego wydać u nas pod dwoma tytułami: filmowo-książkowym, by wszystko stało się dla nas jasne. Ja tylko czekam, aż nowe wydawnictwo pomyśli o zupełnie nowym wariancie tytułu np. „Łowca androidów. Czy androidy śnią o elektronicznych owcach”.

Czasem zmiana polskiego tłumaczenia tytułu jest konieczna z powodu niezadowolenia czytelników.

2, Jaroslav Hašek, „Losy dobrego żołnierza Szwejka czasu wojny”/„Przygody dobrego wojaka Szwejka czasu wojny” [oba przekłady Antoniego Kroha]

Powieść Jaroslava Haška w przekładzie Antoniego Kroha została wydana pod polskim tytułem jako „Losy dobrego żołnierza Szwejka czasu wojny”. Było to wierne oryginałowi tłumaczenie tytułu, problem pojawił się jednak z przyjęciem ze strony czytelników. Ci bowiem byli przyzwyczajeni do tłumaczenia: „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej” dokonany przez Pawła Hulki-Jaskowskiego. Wyjątek zrobił tylko dla określenia „podczas”, które w oryginale brzmiało „za světové války” czyli dosł. „w czasie wojen światowych”, więc tu zmiana musiała zostać dokonana.

Złoto dla najbardziej słusznego przeredagowania polskiego tytułu zagranicznej powieści, który na trwałe zakorzenił się w świadomości czytelników. Tak jak sam przekład książki.

1, John Ronald Reuel Tolkien, „Władca Pierścieni: Wyprawa”/„Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia” [oba przekłady Marii Skibniewskiej]

To chyba najbardziej znany przypadek, gdy przeredagowano polski tytuł, by był bardziej zbliżony do oryginału. Przekład Skibniewskiej, choć wybitny ma wiele mankamentów, które z czasem zniwelowano. W oryginale pierwszy tom „Władcy Pierścieni” nosi tytuł „The Fellowship of the Ring”, a tytułowa „Wyprawa” pojawia się w całym opus magnum Tolkiena. W pewnym sensie można uznać, że za tą decyzją stała premiera filmowej adaptacji funkcjonująca już jako „Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia”, jednak mimo kontrowersji ze strony spadkobierców Skibniewskiej była to słuszna decyzja.

To była moja lista książek z różnie przełożonymi tytułami, chociaż za przekłady samych książek odpowiadał ten sam tłumacz. Piszcie w komentarzach, jakie są wasze typy, a my widzimy się za tydzień z nowym rankingiem. Cześć.

ODSZEDŁ TIM CURRY, 

PAMIĘTNY PENNYWISE Z "TO" Z 1990 ROKU

I DR FRANK-N-FURTER Z "ROCKY HORROR PICTURE SHOW".

Marcin Klimczuk.

Kolejna smutna wiadomość, tym razem ze świata kina. W wieku 80 lat odszedł od nas aktor Tim Curry. Jego popularność przypadła na lata 70-80. W 1975 roku wcielił się w transwestytę Dr Frank-N-Furtera w kultowym musicalu "Rocky Horror Picture Show". Dziesięć lat później, pod grubą warstwą makeupu, zagrał Władcę Ciemności w "Legendzie" Ridleya Scotta. W 1990 r., z kolei, zapisał się w świadomości widzów kolejną ikoniczną rolą: klauna Pennywise`a z pierwszej, telewizyjnej, adaptacji powieści Stephena Kinga "To". W latach 90 zagrał również w takich filmach jak "Kongo", "Kevin sam w Nowym Jorku" czy disnejowska adaptacja "Trzech muszkieterów" (jako kardynał Richelieu).

Od dziesięciu lat zmagał się z chorobą. W 2016 roku przeszedł udar mózgu, który na stałe przykuł go do wózka inwalidzkiego. Do końca życia udzielał się jedynie jako aktor głosowy, po raz ostatni zaledwie dwa lata temu.

Niżej zamieszczam link z informacją o śmierci Tima Curry`ego:

https://www.onet.pl/film/onetfilm/nie-zyje-tim-curry-aktor-mial-80-lat/229b2ss,681c1dfa 

NIE ŻYJE DOLLY PARTON,

GWIAZDA MUZYKI COUNTRY.

Marcin Klimczuk

Dotarła do nas smutna wiadomość ze świata muzyki. W wieku 80 lat zmarła najsłynniejsza gwiazda muzyki country, Dolly Parton. Debiutowała w latach 60 (album "Hello, I`m Dolly" z 1967 roku). To ona właśnie jako pierwsza wykonała słynne "I will always love you" (1972), który po prawie 20 latach odświeżyła Whitney Houston.

Niżej zamieszczam link z informacją o śmierci Dolly Parton:

https://www.filmweb.pl/news/Dolly+Parton+nie+%C5%BCyje.+Gwiazda+muzyki+country+mia%C5%82a+80+lat-168223 

Cykl na blogu „CultureZone”: „W MUZYCZNĄ PODRÓŻ W CZASIE”

Cześć wszystkim. W kolejnym odcinku „W muzyczną podróż w czasie” przeniesiemy się do początków lat 80, by zapoznać się z historią albumu „DARE!” zespołu Human League. Zaczynamy.

HISTORIA ALBUMU

Na początku 1981 r. zespół Human League składał się m.in. z Philipa Oakeya i Philipa Adriana Wrighta. Po pełnym goryczy rozpadzie pierwotnego zespołu w październiku 1980 r. i późniejszym zrekrutowaniu Sulleya i Catherall, nowy zespół ledwo przetrwał trasę po Europie, tymczasowo zatrudniając klawiszowca sesyjnego Iana Burdena, aby im pomógł. W rezultacie zespół był poważnie zadłużony i ledwo opłacalny komercyjnie. Pod presją Virgin Records, by osiągnąć wyniki, pierwotni członkowie Oakey i Wright wrócili do Monumental Studios w Sheffield, aby rozpocząć nagrywanie dem.

Pierwszym krokiem Oakeya było zaproszenie gitarzysty i klawiszowca Iana Burdena z trasy koncertowej z 1980 r., aby dołączył do zespołu na pełen etat. Virgin zasugerowało, że Oakey potrzebuje profesjonalnej produkcji i połączyło go z doświadczonym producentem Martinem Rushentem. Przeniósł zespół do swoich Genetic Sound Studios w wiejskim Berkshire, zarówno z powodu „niezdrowej” atmosfery w Monumental Studios w Sheffield, spowodowanej tym, że Human League dzieliło je z Heaven 17, jak i dlatego, że studia Rushent'a były lepiej wyposażone do rodzaju muzyki, którą tworzył zespół. Wadą było to, że odległość mogła stwarzać problemy Sulley'owi i Catherall, którzy w tym czasie zdawali egzaminy końcowe i musieli być regularnie dowożeni autobusem z Sheffield. W studiu utwory były budowane na podstawie prostego schematu perkusyjnego Linn LM-1, a aranżacje były zapisywane na wykresie w trakcie tworzenia: każda nuta była w pewnym momencie starannie rozważana pod kątem najlepszego efektu emocjonalnego, zgodnie ze stylem Rushent'a. Nagranie każdej piosenki zajmowało tydzień, a ostatnie partie perkusyjne nagrywano na taśmie, mając już wszystkie wypełnienia perkusyjne.

UTWORY PROMUJĄCE

Pierwszy utwór nowego, w pełni skompletowanego zespołu ukazał się w lipcu 1981 roku i nosił tytuł „Love Action (I Believe in Love)” [nr 3], który osiągnął trzecie miejsce na brytyjskiej liście przebojów. We wrześniu 1981 roku album został ukończony i tymczasowo zatytułowany „Dare”, na cześć okładki magazynu „Vogue”.

Aby przygotować się do premiery albumu (zaplanowanej na koniec października 1981 roku), wydano „Open Your Heart” [nr 2], który dotarł do szóstego miejsca na brytyjskiej liście przebojów. Towarzyszył mu wysokiej klasy film promocyjny.

Następnym wyborem dyrektora Virgin, Simona Drapera, był utwór „Don't You Want Me” [nr 10], duet, który Oakey nagrał z nastoletnią wokalistką wspierającą Susanne Sulley. Oakey nie był zadowolony z tej decyzji i początkowo się jej sprzeciwiał, uważając, że jest to najsłabszy utwór na płycie „Dare”; z tego powodu został on przeniesiony na ostatnią stronę B albumu winylowego. Ostatecznie Virgin odrzuciło Oakeya. Tymczasem stał się on najbardziej znanym przebojem zespołu, sprzedając się w milionach egzemplarzy na całym świecie i stając się 25. najlepiej sprzedającym się singlem w Wielkiej Brytanii. Był to również numer jeden na listach przebojów w okresie Bożego Narodzenia w 1981 r.

PREMIERA I SUKCES

Album odniósł ogromny sukces komercyjny, osiągając numer 1 na UK Albums Chart w drugim tygodniu od premiery. Oczekiwano, że wydanie albumu będzie kulminacją bardzo udanego roku dla zespołu, ale Simon Draper z Virgin Records zdecydował, że chce jeszcze jeden singiel z albumu przed końcem roku. Do Bożego Narodzenia 1981 r. „Dare” osiągnął status platynowej płyty w Wielkiej Brytanii, a „Human League” miał jednocześnie album numer 1. i singiel numer 1. na brytyjskich listach przebojów. „Dare” ostatecznie pozostał na UK Albums Chart przez 71 tygodni. Album z remiksami zatytułowany „Love and Dancing” został wydany w lipcu 1982 roku.

Płyta zebrała zróżnicowane opinie. W USA magazyn „Rolling Stone” przyznał płycie cztery z pięciu gwiazdek, a recenzent David Fricke pochwalił Human League za znalezienie „atrakcyjnego balansu między nowoczesną techniką a melodyjnym urokiem” na albumie „artystycznie chwytliwych” piosenek. Z kolei Robert Christgau z „The Village Voice” był mniej pod wrażeniem, przyznając jej ocenę „B−” i zauważając, że „Philip Oakey zachowuje się jak trzy rodzaje nadętego buca”.

Według książki „Let It Blurt: The Life and Times of Lester Bangs”, znany krytyk muzyczny Lester Bangs zmarł w wyniku przypadkowego przedawkowania narkotyków podczas słuchania utworu „Dare”.

link: https://www.youtube.com/playlist?list=PL97wd42ZfOvdhLeN7xanaCnLbJb33pGoT

Cykl na blogu „CultureZone”: „ALEJA GWIAZD POPKULTURY”

BRUCE CAMPBELL : ASH KONTRA MARTWE ZŁO

Cześć wszystkim. W sieci pojawiła się informacja, że Bruce Campbell - etatowy aktor Sama Raimiego i jego przyjaciel (56 wspólnie nakręconych filmów) żegna się z ikoniczną rolą Asha Williamsa z cyklu „Martwe zło”. Prześledzimy więc karierę tego aktora, który najlepiej błyszczy w rolach epizodycznych lub drugoplanowych. Zaczynamy.

MŁODOŚĆ

Bruce Campbell urodził się w Royal Oak w stanie Michigan jako syn Joanne Louise (z domu Pickens) i Charlesa Newtona Campbella, który przez 35 lat pracował w reklamie na różnych stanowiskach, od inspektora billboardów po wiceprezesa firmy, a później wykładał na dziewięciu uczelniach jako profesor nadzwyczajny, a także był aktorem i reżyserem w lokalnym teatrze. Ma starszego brata, Dona, i starszego przyrodniego brata, Michaela Rendine’a. Jego rodzina miała korzenie szkockie i angielskie.

Jako nastolatek Campbell występował w szkolnych przedstawieniach, między innymi w „Słodkim ptaku młodości” i „Południowym Pacyfiku” Tennessee Williamsa. Wkrótce zaczął kręcić krótkie filmy Super 8 z przyjaciółmi. Po spotkaniu Sama Raimiego w liceum, obaj zostali przyjaciółmi i zaczęli wspólnie kręcić filmy. Zadebiutował aktorsko rolą Kreona w filmie krótkometrażowym „Król Edyp” (1972), opartym na tragedii Sofoklesa „Antygona”. Zagrał Adolfa Hitlera w swoim krótkometrażowym filmie „D-Day” (1973).

W 1976 r. ukończył liceum im. Wylie E. Grovesa w Beverly Hills w stanie Michigan i kontynuował naukę na Western Michigan University w Kalamazoo. Współpracował z Raimim przy półgodzinnej wersji Super 8 pierwszego filmu z serii „Martwe zło” zatytułowanej „W lesie”, która początkowo miała na celu przyciągnięcie inwestorów.

KARIERA 

Współpraca przy krotkometrażówce „W lesie” sprawiła, że Campbell zadebiutował w pierwszej części cyklu „MARTWE ZŁO” (1981), które było jednocześnie debiutem reżyserskim Sama Raimiego. Oprócz roli głównego bohatera, Campbell brał również udział w produkcji filmu, otrzymując status współproducenta wykonawczego. Raimi napisał, wyreżyserował i zmontował film, a Rob Tapert był producentem. Po poparciu autora horrorów Stephena Kinga, film powoli zaczął przyciągać uwagę i oferty dystrybucji. Cztery lata po premierze stał się najpopularniejszym filmem w Wielkiej Brytanii. Następnie był dystrybuowany w Stanach Zjednoczonych, co zaowocowało sequelem „MARTWE ZŁO 2” (1987) i „ARMIA CIEMNOŚCI” (1992). Sukces serii sprawił, że Campbell powracał w wielu projektach Raimiego, szczególnie w epizodycznych rolach w serii filmów o Spider-Manie tego reżysera (w każdej części wcielał się w kogoś innego, np. w „SPIDER-MANIE” z 2002 roku grał prezentera wrestlingu). Campbell dołączył również do obsady filmu Raimiego „CZŁOWIEK CIEMNOŚCI” i „SZYBCY I MARTWI”, choć paradoksalnie w został wycięty z kinowej wersji tego ostatniego filmu. 

W latach 1996–1997 Campbell występował gościnnie w serialu telewizyjnym „Ellen” jako Ed Billik, który zostaje szefem Ellen, gdy ta sprzedaje swoją księgarnię w czwartym sezonie. Jednak jego najbardziej znana rola serialowa to Autolycus („Króla Złodziei”) w serialach „HERKULES” i „XENA: WOJOWNICZA KSIĘŻNICZKA”, gdzie ponownie współpracował z producentem Robem Tapertem. Campbell zagrał Taperta, producenta serialu „Herkules/Xena”, w dwóch odcinkach „Herkulesa”, których akcja rozgrywa się współcześnie. Wyreżyserował również kilka odcinków „Herkulesa” i „Xeny”, w tym finałowy odcinek serialu „Herkules”.

STYL

Bruce Campbell specjalizuje się przede wszystkim w kinie klasy B (a tak się składa, że filmy Sama Raimiego bywają b-klasowe). Podobnie jak nieodżałowany Michael Madsen, zdaje sobie sprawy z ich niszowości, jednak w przeciwieństwie do wspomnianej gwiazdy filmów Tarantino, gra głównie role drugoplanowe, lub nawet epizodyczne. Pomimo skromnego czasu antenowego, nawet w takich gościnnych występach potrafi błyszczeć. 

KOLEJNE ROLE

Inne popularne filmy z udziałem Campbella to role drugoplanowe lub główne w filmie braci Coen „HUDSUCKER PROXY”, adaptacji powieści Michaela Crichtona „KONGO”, filmowej wersji „McHale's Navy”, „UCIECZKA Z LOS ANGELES” (kontynuacji „Ucieczki z Nowego Jorku” Johna Carpentera), dramacie „MAJESTIC” z Jimem Carreyem oraz filmie Disneya „Sky High” z 2005 roku.

Campbell użyczył głosu głównej postaci w animowanej adaptacji książki dla dzieci „Klopsiki i inne zjawiska pogodowe” z 2009 roku oraz drugoplanowej roli w filmie „Auta 2” studia Pixar. Poza tym wyprodukował remake „Martwego zła” z 2013 roku, wraz z Raimim i Robem Tapertem, pojawiając się w scenie po napisach w epizodycznej roli, z oczekiwaniem, że powtórzy tę rolę w „Armii ciemności 2”.

Zamiast tego w 2015 roku wrócił do roli Asha Williamsa w serialu „ASH KONTRA MARTWE ZŁO”, również produkowane przez Sama Raimiego, który doczekał się w sumie trzech sezonów. Panowie nakręcili również „DOKTORA STRANGE’A W MULTIWERSUM OBŁĘDU”, gdzie Campbell stworzył kolejny świetny epizod, tym razem nawiązujący do jego roli Asha z „Martwego zła” (zwłaszcza drugiej części). W styczniu 2019 roku Travel Channel ogłosił nową wersję reality show „Ripley's Believe It or Not!”, w której Campbell pełnił funkcję gospodarza i producenta wykonawczego. Dziesięcioodcinkowy sezon zadebiutował 9 czerwca 2019 roku.

Bruce’a Campbella warto docenić za błyskotliwe epizody i role drugoplanowe. Lwia część jego popularności to zasługa jego przyjaciela, Sama Raimiego, więc tym bardziej warto docenić jego pamiętne role w filmach i serialach.

link: https://www.filmweb.pl/person/Bruce+Campbell-42210 

Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKA VS FILM”

Cześć wszystkim. Póki jeszcze trwają wakacje, udamy się do Aulidy w poszukiwaniu różnic między dramatem Eurypidesa „IFIGENIA W AULIDZIE”, a adaptacją w reżyserii Michalisa Kakojanisa. Zaczynamy.

OGÓLNY ZARYS FABUŁY

„Ifigenia w Aulidzie” to jedna z 18 zachowanych do dziś w całości tragedii Eurypidesa. Napisana między 408 r. p.n.e., po „Orestesie”, a 406 r. p.n.e., rokiem śmierci Eurypidesa. Sztuka wystawił w następnym roku jego syn lub siostrzeniec, Eurypides Młodszy, zdobywając pierwsze miejsce na Dionizjach Miejskich w Atenach. 

Fabuła „Ifigenii w Aulidzie”, której akcja toczy się niedługo przed wybuchem wojny trojańskiej, koncentruje się na silnym oporze Klitajmestry wobec decyzji jej męża, Agamemnona, przywódcy greckiej koalicji przed i w trakcie wojny trojańskiej, o rytualnym poświęceniu i zabiciu jego córki, Ifigenii, w celu ułagodzenia bogini Artemidy. Pozwoliłoby to jego żołnierzom wypłynąć w morze, by zachować honor i stoczyć bitwę, a ostatecznie zdobyć Troję.

RÓŻNICE MIĘDZY KSIĄŻKĄ, A FILMEM

OGÓLNE RÓŻNICE

Film Kakojanisa rozbudowuje znacznie historię złożenia Ifigenii w ofierze, pokazując jak armia Agamemnona podczas zdobywania prowiantu na wyprawę zabija świętą łanię poświęconą bogini Artemidzie. To, z kolei, przyczynia się do gniewu bogini i zapadnięcia wyroku: wiatry, które dotąd były niepomyślne dla koalicji Agamemnona, zawieją tylko wtedy, gdy król złoży w ofierze własną córkę, Ifigenię. Król Myken - po długich wahaniach - wysyła w końcu list z propozycją wydania Ifigenii za mąż za Achillesa. Nieświadome tego, co ma nastąpić, Ifigenia i Klitajmestra wyruszają do Aulidy.

Poza tym dodano do filmu niektóre postaci niewystępujące w tragedii (Odyseusz), a inne, które swoją rolę odgrywają, w adaptacji się nie pojawiają (chór). Co więcej, reżyser zaburzył również praktykowaną od starożytności jedność miejsca, czasu i akcji (w szczególności czasu, który w wersji filmowej ma miejsce w przeciągu dwóch dni i jednej nocy). 

PRZYBYCIE IFIGENII DO AULIDY

Fabuła tragedii i jej adaptacji pokrywa się dopiero w chwili, kiedy Agamemnon, pełen wyrzutów sumienia, zwierza się staremu słudze ze swojego postępowania i wysyła go z listem odwlekającym zaślubiny Ifigenii z Achillesem. Sługa zostaje jednak napadnięty przez Menelaosa i jego żołnierzy, co adaptatorzy bardziej rozbudowują względem dramatu. Od siebie dodają także podsłuchiwanie rozmowy Agamemnona i sługi przez Menelaosa, który niedługo potem wpada do namiotu brata z pretensjami do niego. Późniejsza kłótnia obu braci ma pokrycie z tragedią Eurypidesa. W trakcie braterskiej dysputy, tak jak u Eurypidesa, przybywa goniec z wiadomością o pojawieniu się Ifigenii i Klitajmestry, jednak w filmie scena ta została bardziej rozbudowana i rozgrywa się w różnych miejscach: w namiocie Agamemnona, w centrum obozu, a także w jednym z magazynów.

Tymczasem do Aulidy przybywają Klitajmestra z Ifigenią i Orestesem. Filmowa Ifigenia za zgodą matki spotyka się z ojcem (później dołącza do nich sama Klitajmestra), podczas gdy w tragedii Eurypidesa król Myken niespodziewanie pojawia się kiedy służba rozładowuje bagaże królowej. Dramatyzmu sytuacji dodaje fakt, że Ifigenia to najukochańsze dziecko Agamemnona, więc kwestia złożenia dziewczyny w ofierze by udobruchać Artemidę tym bardziej jest przerażająca. W obu przypadkach również Agamemnon wymijająco przedstawia Klitajmestrze przebieg zaślubin córki z Achillesem. W tej scenie również podkreślono mizoginiczny charakter tak Greków jak i samego Eurypidesa i jego twórczości, zwłaszcza w dramatach z kobietami w głównych rolach: Agamemnon bowiem wymusza na Klitajmestrze całkowite posłuszeństwo, co jednak zostaje skonfrontowane z niezależnością królowej.

ZŁOŻENIE IFIGENII W OFIERZE

Po rozmowie z Klitajmestrą, Agamemnon decyduje się porozmawiać z wróżbitą Kalchasem, czego w dramacie nie ma (zamiast tego, u Eurypidesa są rozważania króla nad kobietami), po czym przyspieszyć złożenie ofiary. W tym czasie pojawia się scena dodana przez adaptatorów: sługa, który przysłuchiwał się rozmowie Agamemnona z Klitajmestrą, udaje się do obozu Myrmidonów dowodzonych przez Achillesa. Z kolei służki Ifigenii opowiadają z zachwytem jak obserwowały trenujących wojowników. Jest to celowo dodana scena, ponieważ Ifigenia i jej służki zauważają przybyłego do obozu Achillesa, który chwilę potem spotyka Klitajmestrę. Ich dialog, a także rozmowa ze sługą, odpowiadają treści epeisodionu III. Adaptatorzy, za przykładem Eurypidesa, sugerują również orientację seksualną Achillesa, wkładając mu w usta: „Wybacz, nie nawykłem do kobiet”. To właśnie wtedy wychodzi na jaw powód przysłania Ifigenii do Aulidy i, podobnie jak większość wątków, zostaje to w filmie znacznie rozbudowane. W filmie świadkinią rozmowy matki z Achillesem jest sama Ifigenia (która sama dowiaduje się w tym momencie jaki los ją czeka, podczas gdy u Eurypidesa ma to miejsce nieco później). 

Zgodnie z radą Achillesa, Klitajmestra idzie odbyć dyplomatyczną rozmowę z Agamemnonem, chcąc mu wyperswadować decyzję. Dochodzi do niej w jednej z chat (a nie przed namiotem króla) i to w obecności małego Orestesa. Acz treść dyskusji małżonków odpowiada treści epeisodionu IV. Z racji wyjawienia prawdy filmowej Ifigenii kilka minut wcześniej, sama bohaterka nie jest uczestniczką rodzinnej dysputy. Tak samo pomięto późniejszą rozmowę Achillesa z Klitajmestrą. Wkrótce do Aulidy zostaje sprowadzona Ifigenia. Przed odbytą ofiarą przeprowadza rozmowę z nieczułym na jej słowa Agamemnonem (co też odpowiada treści epeisodionu IV), podobnie rozmowa ze zrozpaczoną Klitajmestrą, z którą potem swoją rozmowę przeprowadza również (wcześniej przepędzony przez Achajów) Achilles. Klitajmestra próbuje ratować córkę, jednak Ifigenia jest już pogodzona ze swoim losem i oddaje się nadjeżdżającemu ze swoją świtą Odyseuszowi. W dramacie, rzecz jasna, Odyseusza w ogóle nie ma, a Ifigenia godzi się ze swoim losem niezależnie od przybycia wojska, które by ją zabrało. Film pomija również finałowy monolog Ifigenii tuż przed wejściem na ołtarz oraz relację posłańca przekazaną Klitajmestrze. Wiatr zaczyna się wzmagać, okręty ruszają pod Troję. Odpływającym statkom przygląda się Klitajmestra żywiąca nienawiść do Agamemnona - my już wiemy, że gdy król wróci do Myken, ona będzie na niego czekać z zemstą. 

To była moja analiza różnic między dramatem Eurypidesa „Ifigenia w Aulidzie”, a adaptacją z 1977 roku. Co o niej sądzicie? Piszcie swoje wrażenia w komentarzach, a my widzimy się za tydzień z nową analizą. Cześć.