Cykl na blogu „CultureZone”: „ALEJA GWIAZD POPKULTURY”
N. K. JEMISIN : NOWE OBLICZE FANTASTYKI
Cześć wszystkim. W najnowszym odcinku „Alei Gwiazd Popkultury” przedstawię wam sylwetkę jednej z najoryginalniejszych autorek fantasy ostatnich lat.
MŁODOŚĆ
N. K. (właściwie: Nora Keita) Jemisin urodziła się 19 września 1972 roku w Iowa City i dorastała w Nowym Jorku i Mobile. Jej ojciec, Noah Jemisin, jest artystą. Jemisin mieszkała w Massachusetts przez dziesięć lat, zanim przeprowadziła się do Nowego Jorku. W latach 1990–1994 studiowała na Uniwersytecie Tulane, gdzie uzyskała tytuł licencjata z psychologii. Uzyskała tytuł magistra pedagogiki na Uniwersytecie Maryland w College Park.
Zainteresowała się fantastyką dzięki powieściom takich autorów jak Tanith Lee, Octavia Butler i C.S. Friedman. Jako dziecko i nastolatka interesowała się też mitologią. Science fiction było bardzo bliskie jej ojcu, z którym oglądała „Star Treka” i „Strefę Mroku”.
KARIERA
Jemisin, absolwentka Viable Paradise Writing Workshop z 2002 roku publikowała opowiadania i powieści. Była członkinią bostońskiej grupy pisarskiej BRAWLers, a od 2010 roku członkinią Altered Fluid, grupy krytyków science fiction. W latach 2009 i 2010 opowiadanie Jemisin „Non-Zero Probabilities” było finalistą nagród Nebula i Hugo w kategorii najlepszego opowiadania.
Debiutancka powieść Jemisin, „STO TYSIĘCY KRÓLESTW”, pierwszy tom jej trylogii „Dziedzictwo”, została opublikowana w 2010 roku. Była finalistką nagrody Nebula w 2010 roku i znalazła się na krótkiej liście nominacji do nagrody Jamesa Tiptree Jr. (obecnie zwanej Other Award). W 2011 roku była finalistką Nagrody Hugo, Nagrody World Fantasy oraz Nagrody Locus za Najlepszy Debiut Powieściowy, zdobywając tę ostatnią. Później ukazały się dwie kolejne powieści z tej samej trylogii – „The Broken Kingdoms” (2010) i „The Kingdom of Gods” (2011).
Jemisin była współgościem honorowym na konwencie science fiction WisCon 2014 w Madison w stanie Wisconsin. W tamtym czasie magazyn GQ opisał ją jako osobę pracującą „na co dzień jako psycholog doradczy”. Była gościnnym autorem honorowym na konferencji Arisia 2015 w Bostonie w stanie Massachusetts. W styczniu 2016 roku Jemisin zaczęła pisać „Otherworldly”, dwumiesięcznik dla „The New York Times”. W maju 2016 r. Jemisin uruchomiła kampanię na platformie Patreon, która pozwoliła jej zebrać wystarczająco dużo funduszy, aby mogła zrezygnować z pracy doradcy i całkowicie poświęcić się pisaniu.
STYL
W swoich powieściach N. K. Jemisin stosuje mieszankę gatunkową z eksperymentami strukturalnymi. Przede wszystkim jednak twórczość Jemisin stanowi mocny, zdecydowany głos w imieniu kobiet, a także głęboka warstwa psychologiczna postaci.
PÓŹNIEJSZE DZIEŁA
Powieść Jemisin, „PIĄTA PORA ROKU”, została opublikowana w 2015 r. jako pierwsza część trylogii „Pęknięta Ziemia”. Powieść została częściowo zainspirowana snem Jemisin i protestami w Ferguson w stanie Missouri po śmierci Michaela Browna. „Piąta pora roku” zdobyła nagrodę Hugo dla najlepszej powieści, dzięki czemu Jemisin została pierwszą afroamerykańską pisarką, która otrzymała tę nagrodę w tej kategorii. Kontynuacje trylogii, „WROTA OBELISKU” i „KAMIENNE NEBO”, zdobyły nagrodę Hugo dla najlepszej powieści odpowiednio w 2017 i 2018 roku, dzięki czemu Jemisin została pierwszą autorką, która zdobyła nagrodę Hugo dla najlepszej powieści przez trzy kolejne lata, a także pierwszą, która zdobyła ją za wszystkie trzy powieści w trylogii. W 2017 roku magazyn „Bustle” nazwał Jemisin „pisarką science fiction, którą każda kobieta powinna przeczytać”.
Jemisin była współautorką książki „Mass Effect: Andromeda Initiation” z 2017 roku, drugiej części serii opartej na grze wideo „Mass Effect: Andromeda”. W listopadzie 2018 roku Jemisin opublikowała zbiór opowiadań „How Long 'til Black Future Month?”. Zawiera on opowiadania napisane w latach 2004–2017, a także cztery nowe dzieła. „Far Sector”, dwunastoczęściowa seria limitowana napisana przez Jemisin z ilustracjami Jamala Campbella, rozpoczęła się w 2019 roku. Została nominowana do Nagrody Eisnera w 2021 roku w kategorii „Najlepsza seria limitowana”.
Powieść Jemisin z gatunku urban fantasy, „The City We Became”, została opublikowana w marcu 2020 roku. W październiku 2020 roku Jemisin została ogłoszona laureatką stypendium MacArthur Fellows Genius Grant. W czerwcu 2021 roku studio TriStar Pictures należące do Sony zdobyło prawa do adaptacji trylogii „Pęknięta Ziemia” w ramach umowy opiewającej na siedmiocyfrową kwotę, a Jemisin zaadaptowała powieści na potrzeby filmu. W 2021 roku znalazła się na liście „Time 100” magazynu „Time”, corocznej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie. „The World We Make”, kontynuacja powieści Jemisin z 2020 roku, ukazała się w listopadzie 2022 roku.
N. K. Jemisin warto docenić za oryginalne podejście do literatury objawiające się zarówno w warstwie strukturalnej jak i psychologicznej i społecznej.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz