Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”
Cześć wszystkim. W związku ze zbliżającym się świętem Wielkanocy, przybliżę wam jedną z najbardziej znanych serii fantasy dla najmłodszych, wypełnioną odniesieniami do Pisma Św., czyli „OPOWIEŚCI Z NARNII’ Clive’a Staplesa Lewisa. Zaczynamy.
KILKA SŁÓW O SERII
Chociaż Lewis pierwotnie wpadł na pomysł tego, co miało stać się "Opowieściami z Narnii", w 1939 roku (rysunek fauna z paczkami w ośnieżonym lesie ma historię sięgającą 1914 roku), to ukończył pisanie pierwszej książki, „Lwa, Czarownicy i starej szafy”, dopiero w 1949 roku. „Siostrzeniec czarodzieja”, przedostatnia książka, która została opublikowana, została ukończona w 1954 roku jako ostatnia. Lewis nie napisał książek w kolejności, w jakiej zostały pierwotnie opublikowane, ani nie zostały opublikowane w obecnej kolejności chronologicznej. Pierwotna ilustratorka, Pauline Baynes, stworzyła rysunki piórem i tuszem do książek o Narnii, które do dziś są wykorzystywane w wydaniach publikowanych do dziś.
Lewis został odznaczony Medalem Carnegiego w 1956 roku za „Ostatnią bitwę”, ostatnią książkę sagi. Seria została po raz pierwszy nazwana „Opowieściami z Narnii” przez innego autora książek dla dzieci, Rogera Lancelyna Greena, w marcu 1951 roku, po przeczytaniu i omówieniu z Lewisem jego niedawno ukończonej czwartej książki, „Srebrne krzesło”, pierwotnie zatytułowanej „Noc pod Narnią”.
Lewis opisał genezę „Lwa, Czarownicy i starej szafy” w eseju zatytułowanym „Wszystko zaczęło się od obrazka”:
„Lew” zaczął się od obrazka przedstawiającego fauna niosącego parasol i paczki w ośnieżonym lesie. Ten obraz krążył mi po głowie od około szesnastego roku życia. Aż pewnego dnia, mając około czterdziestu lat, powiedziałem sobie: „Spróbujmy napisać o tym historię”.
Krótko przed wybuchem II wojny światowej wiele dzieci ewakuowano na angielską wieś w oczekiwaniu na ataki nazistowskich Niemiec na Londyn i inne duże aglomeracje miejskie. W rezultacie, 2 września 1939 roku, trzy uczennice o imionach Margaret, Mary i Katherine zamieszkały w The Kilns w Risinghurst, domu Lewisa, położonym trzy mile na wschód od centrum Oksfordu. Lewis zasugerował później, że to doświadczenie dało mu nowe spojrzenie na dzieci i pod koniec września rozpoczął pisanie dziecięcej opowieści na osobnej kartce papieru, która przetrwała jako część innego rękopisu:
„Ta książka opowiada o czwórce dzieci: Ann, Martinie, Rose i Peterze. Najwięcej uwagi poświęca jednak Peterowi, który był najmłodszy. Wszyscy musieli nagle opuścić Londyn z powodu nalotów, a także dlatego, że ojciec, który był w wojsku, poszedł na wojnę, a matka wykonywała jakąś pracę związaną z wojną. Zostali wysłani do krewnego matki, który był bardzo starym profesorem mieszkającym samotnie na wsi”.
W książce „Wszystko zaczęło się od obrazka” C. S. Lewis kontynuuje:
„Na początku nie miałem pojęcia, jak potoczy się ta historia. Ale nagle pojawił się Aslan. Chyba w tamtym czasie śniły mi się lwy. Poza tym nie wiem, skąd wziął się Lew ani dlaczego. Ale kiedy już się pojawił, poskładał całą historię do kupy, a wkrótce potem dołączyło do niego sześć pozostałych opowieści o Narnii”.
Chociaż Lewis twierdził, że nie wiedział, skąd czerpał inspirację do stworzenia Aslana, Jared Lobdell, zagłębiając się w historię Lewisa, aby zbadać powstawanie serii, sugeruje powieść Charlesa Williamsa z 1931 roku „Miejsce Lwa” jako prawdopodobny wpływ.
OMÓWIENIE TOMÓW
W pierwszym tomie cyklu, „Lwie, Czarownicy i starej szafie”, czwórka rodzeństwa Pevensie - Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja - trafia za pośrednictwem starej i magicznej szafy do krainy zwanej Narnią. Narnia - skuta wiecznym mrozem kraina, która czeka na wyzwolenie. Rodzeństwo Pevensie staje do walki, od której zależą losy świata zniewolonego mocą Białej Czarownicy. I gdy prawie nie ma już nadziei, powrót Wielkiego Lwa Aslana staje się zwiastunem zmian - ale nie za darmo... Pevensie powracają potem w drugim tomie pt. „Książę Kaspian”, by pomóc tytułowemu księciu w odzyskaniu utraconego tronu Narnii, w której minęło tysiąc lat od decydującej walki z Białą Czarownicą w tomie pierwszym.
W kolejnym tomie pt. „Podróż Wędrowca do Świtu” dwoje młodszego rodzeństwa Pevensie - Edmund i Łucja - powracają do Narnii, tym razem w towarzystwie swojego kuzyna, Eustachego. To właśnie on będzie centralną postacią kolejnego tomu cyklu, czyli „Srebrnego krzesła”, w ktorym wraca do Narnii wraz ze swoją przyjaciółką Polą, by ocalić życie królowi Kaspianowi. W trakcie wędrówki poznają m.in. historię, która posłużyła Lewisowi za tło piątego tomu pt. „Koń i jego chłopiec” opowiadającego o młodym mieszkańcu Narnii, dzielnego Szasty, pięknej księżniczki Arawis oraz mówiących koni: Briego i Hwin. Kim naprawdę jest Szasta i jaki to lew krąży wciąż wokół uciekinierów, odkrywamy dopiero na ostatnich stronicach książki. Z kolei szósty tom cyklu, „Siostrzeniec Czarodzieja”, jest jednocześnie prequelem cyklu, w którym obserwujemy narodziny magicznej krainy.
Najbardziej ponury i zarazem najbardziej kontrowersyjny jest tom finałowy pt. „Ostatnia bitwa”. W tej części cyklu jesteśmy świadkami śmiertelnego boju o Narnię, do jakiego staje ostatni król, Tirian, wraz z garstką przyjaciół (w tym rodzeństwem Pevensie, które trafiło do Narnii w zupełnie inny sposób, którego jednak nie zdradzę; powiem tyle że bliżej to jeden z powodów kontrowersji wokół tego tomu). Czy uda im się zwyciężyć i ocalić cudowną krainę przed zniszczeniem?
PODSUMOWANIE
„Opowieści z Narnii” stanowią historię walki dobra ze złem zaprawioną odniesieniami do chrześcijaństwa, choć nie brak tu aluzji też mitologicznych. Zarazem cykl będący klasyką portal fantasy obok „Alicji w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla, świadczy również o powrocie autora do utraconej w dzieciństwie wiary chrześcijańskiej i do dziś jest jedną z najchętniej czytanych przez dzieci serii fantastycznych.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz