Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”

Cześć wszystkim. Już 1 lipca wydawnictwo Vesper zainauguruje jeden z najsłynniejszych cykli fantasy w historii gatunku: SAGĘ DRENAJÓW” Davida Gemmella. Z tej okazji postanowiłem przybliżyć wam historię cyklu i ogólny zarys fabuły poszczególnych tomów, włącznie z tymi które do tej pory nie zostały u nas wydane. Zaczynamy.

KILKA SŁÓW O SERII

Przed rozpoczęciem pracy nad cyklem „Saga Drenajów”, Gemmell próbował zadebiutować na początku lat 70. XX wieku, ale „Men from Miami” nie znalazł wydawcy. W poźniejszych latach sam Gemmell przyznał, że powieść ta była niewypałem. W 1976 roku, po zdiagnozowaniu u niego raka, którego uważał za terminalnego, napisał „The Siege of Dros Delnoch”, aby oderwać myśli od choroby i zrealizować ambicję opublikowania powieści przed śmiercią. Napisana w dwa tygodnie powieść opowiadała o oblężeniu, któremu przeciwstawiono się pomimo przytłaczającej przewagi wroga, stanowiąc wówczas metaforę jego choroby; twierdzą w centrum opowieści był Gemmell, najeźdźcami – jego nowotwór. Pozostawiając zakończenie otwarte, Gemmell planował pozwolić fortecy przetrwać lub upaść, w zależności od własnej prognozy. 

Kiedy Gemmell później dowiedział się, że postawiono mu błędną diagnozę, odłożył „The Siege of Dros Delnoch” na bok aż do 1980 roku, kiedy to przyjaciel przeczytał rękopis i przekonał Gemmela do dopracowania powieści, aby podjąć ostatnią próbę publikacji. Została ona przyjęta w 1982 roku i wydana w 1984 roku jako „Legenda”, odnosząc znaczny sukces komercyjny. Gemmell powiedział, że choć powieść miała „wszystkie wady, jakich można się spodziewać po debiutanckiej powieści”, pisanie „Legendy” było „złotym okresem” w jego życiu, uznając ją za ulubioną ze wszystkich swoich powieści. Powiedział, że chociaż mógłby „pisać ją lepiej” po zostaniu uznanym autorem, „[jej serce] nie zostałoby ulepszone przez poprawę stylu”. Kariera dziennikarska Gemmella nakładała się na jego karierę powieściową aż do publikacji trzeciej powieści „Waylander” w 1986 roku, gdy został zwolniony za używanie imion kolegów dla postaci w książce. Gemmell powiedział później, że jego dyrektor zarządzający uznał to za „trujący atak na jego integralność”. 

Po publikacji „Waylandera” Gemmell stał się pisarzem na pełen etat, który w całej swojej karierze opublikował ponad trzydzieści powieści, niektóre w ramach długotrwałych serii (jak „Saga Drenajów” licząca sobie , inne jako samodzielne dzieła. Choć początkowo zakładano, że diagnoza nowotworu okaże się niewłaściwa, z czasem okazała się trafna. Gemmell w tym czasie pracował nad innym swoim cyklem: „Trylogią trojańską”. Zmarł, nie dokończywszy ostatniego tomu, który ukończyła dopiero jego żona, Stella Gemmell. 

OMÓWIENIE TOMÓW

„Saga Drenajów” to cykl powieści zaliczanych do heroic fantasy, złożona z jedenastu tytułów. Była pisana w latach 1984-2004, a fabuła jest niechronologiczna. Dla polskiego czytelnika jest ona dość problematyczna i to nawet nie z powodu niechronologicznej fabuły, lecz z faktu że nie wszystkie tomy zostały przetłumaczone na język polski (dlatego dla ich omówienia będę się posiłkował także krótkimi opisami z Internetu).

Pierwszy opublikowany tom, „Legenda” (według chronologii wydarzeń: tom siódmy) opowiada o wojowniku imieniem Druss, tytułowej Legendzie, który po wielu przygodach chce zaznać w końcu spokoju. Jednak nie jest mu to dane, ponieważ trwa właśnie oblężenie Dros Delnoch, potężnej twierdzy Drenajów. Druss, chcąc nie chcąc, musi wziąć w nim udział. Z kolei akcja „Króla poza bramą”, drugiego tomu cyklu, rozgrywa się sto lat po oblężeniu Dros Delnoch. Na ziemiach Drenai niepodzielnie panuje terror, a największe zagrożenie stanowi szalony władca. Wspierają go potęgi zła, w tym stwory będące połączeniem ludzi i krwiożerczych bestii. Każde ich pojawienie się budzi lęk i wywołuje grozę wśród mieszkańców. Tylko jeden człowiek, Książę Cieni, odważa się stanąć do zdecydowanej walki ze złem...

Trzeci tom „Sagi o Drenajach” zatytułowany „Waylander”, przenosi nas o kilkanaście lat wstecz. Po zamordowaniu króla Drenajów nieprzyjacielskie wojska pustoszą drenajskie ziemie. Mają rozkaz zabić każdego mieszkańca tego kraju. Ale temu ludowi pozostał jeszcze cień nadziei. Tropiony przez ludzi bestie, Waylander musi przedostać się przez krainę Nadirów i odnaleźć legendarną Zbroję. Mając ją, mógłby odwrócić bieg wydarzeń. Czwarty tom pt. „W poszukiwaniu utraconej chwały” stanowi bezpośrednią kontynuację „Króla poza bramą”, kiedy to Dros Delnoch już upadło. W maleńkim królestwie Gothirów łowcy niewolników porywają młodą dziewczynę. Jej przyjaciel, wieśniak imieniem Kiall, próbuje ją odnaleźć, a jego wyprawa może mieć nieoczekiwane skutki dla świata. W poszukiwaniach towarzyszą mu czterej legendarni wojownicy: Chareos - Fechmistrz, Beltzer - Rębacz oraz dwaj łucznicy, Fin i Maggrig. Jeden z nich skrywa tajemnicę, która może uwolnić świat od dominacji Naidirów. Jest bowiem Zgubą Naidirów i Nadzieją Drenajów ... Jest Księciem z Brązu. „W królestwie wilka”, piąty tom cyklu, to z kolei bezpośredni dalszy ciąg „Waylandera” (jej oryginalny tytuł brzmi „Waylander II: In the Realm of Wolves”), kontynuujący perypetie tytułowego herosa. 

Dwa kolejne tomy - szósty „Druss Legenda - Pierwsze kroniki” i siódmy „Legenda Kroczącej Śmierci” - opowiadają o najwaleczniejszym obrońcy Dros Delnoch, tytułowym dla tomu szóstego Drussie. W tomie szóstym wyrusza na poszukiwania porwanej żony, Rowenny, zabijając każdego kogo napotka na swojej drodze; z kolei w tomie siódmym broni pradawnej fortecy skrywającej legendarny skarb pożądany przez wielu nieprzyjaciół. 

Ostatnia wydana u nas część, „Zimowi wojownicy”, według kolejności chronologicznej będący finałem całego cyklu (i za pewne dlatego poczatkowo zaprzestano po nim publikacji u nas kolejnych tomów) opowiada o przepowiedni o pogrążeniu świata w chaosie po śmierci trzech władców i powrocie wszystkich zapomnianych demonów siejących smierć i zniszczenie. Dwóch z nich już nie żyje, jednak po stronie trzeciego, jeszcze nienarodzonego, staje trzech ostatnich wojowników z drenejskiej armii: Szermierz Nogusta, Kebra Łucznik i milczący osiłek, Bison. 

W Polsce jak dotąd nie wydano jednak trzech ostatnich tomów i dlatego dla ich omówienia będę się posiłkował zagranicznymi stronami internetowymi. I tak tom 9. „Hero in the Shadows” (według chronologii wydarzeń: tom 3, będący bezpośrednią kontynuacją „W królestwie wilka”) opowiada dalsze losy Waylandera, obecnie: człowieka majętnego, który stacza decydującą walkę ze swoimi demonami z przeszłości. Tom 10 „White Wolf”, osadzony jest chronologicznie między „Legendą Kroczącej Śmierci”, a „Legendą”, powraca w nim postać Drussa Legendy szukającego swojej córki, któremu towarzyszy de facto główny bohater tego cyklu, farmer i były żołnierz Skilgammon. Wreszcie tom 11. „Swords of Nights and Days” opowiada o wydarzeniach jakie miały miejsce 1000 lat po fabule z tomu poprzedniego i pokazuje konsekwencje działań Skilgammona. 

PODSUMOWANIE

„Saga Drenajów” to epicka heroic fantasy napisana mocno w duchu najwiekszych klasyków tego podgatunku, jak Robert E. Howard (seria o Conanie) czy Karl Wegner („Kane”). Wykorzystując utarte przez nich rozwiązania fabularne, Gemmell stworzył nową klasykę heroic fantasy, w której innowacją jest nielinearna fabuła i mnogość głównych postaci. Wywarł też wpływ na poźniejszych autorów i chyba przypadkiem nie jest, że laureatem nagrody literackiej imienia Davida Gemmella została „Krew elfów”, pierwsza powieść o wiedźminie Geralcie, którego przygody mogą po części przywodzić na myśl grimdark fantasy (kwestia wyboru między Mniejszym, a Większym Złem), a po części heroic fantasy. 

Z początku „Saga Drenajów” była mało u nas popularna (czego dowodem osiem z jedenastu u nas jak dotąd wydanych tomów), jednak dzięki wydawnictwu Vesper za pewne ten stan rzeczy może się zmienić. Tym bardziej, że w ostatnim czasie wznowiona została również „Trylogia trojańska” tego samego autora. Pozostaje więc tylko trzymać kciuki. 

link: https://lubimyczytac.pl/cykl/3762/saga-drenajow