Cykl na blogu CultureZone: ALEJA GWIAZD POPKULTURY.

ENYA: INSPIRACJE IRLANDIĄ

Niewątpliwie jedna z najbardziej znanych piosenkarek w branży muzycznej. Artystka, za sprawą której irlandzki folklor, znalazł swoje miejsce w muzyce rozrywkowej. W tym odcinku „Alei Gwiazd Popkultury” zapoznamy się z portretem Enyi.

MŁODOŚĆ

Enya tak naprawdę nazywa się (uwaga, trudna wymowa) Eithne Patricia Ní Bhraonáin (czasem używana jest wersja skrócona: Enya Brennan). Urodziła się 17 maja 1961 roku w Dore, na terenie parafii Gaoth Dobhair. Urodzona i wychowana w rzymskokatolickiej rodzinie o muzycznych tradycjach, Eithne od najmłodszych lat uczyła się muzyki i gry na instrumentach.

W wieku trzech lat wzięła udział w swoim pierwszym konkursie śpiewu na corocznym festiwalu muzycznym Feis Ceoil, a w wieku czterech lat uczyła się gry na fortepianie. Mając jedenaście lat, rozpoczęła naukę w szkole z internatem w klasztorze w Milford prowadzonym przez zakonnice zakonu Loreto, gdzie zapoznała się z muzyką klasyczną i sztuką.

KARIERA

Swoją karierę muzyczną, Enya rozpoczęła jako instrumentalistka w irlandzkich zespole folkowo-popowym Clannad, którego wokalistką jest siostra piosenkarki, Maire Brennan. Chociaż Clannad założono w 1976 roku, a Enya była jego członkinią od początku istnienia grupy, początkowo nie była w ogóle wymieniana na pierwszych albumach. Dopiero w 1981 roku sytuacja uległa zmianie, gdy trafiła na okładkę płyty „Fuaim”, wraz z innymi członkami Clannad. Dlaczego wcześniej było inaczej? Nicky Ryan, menedżer i producent zespołu, utrzymuje, że nigdy nie miał zamiaru uczynić Enyi stałym członkiem i zdał sobie sprawę, że była „zaciekle niezależna z zamiarem grania własnej muzyki. Po prostu nie była pewna, jak się do tego zabrać”.

Na początku lat 80 Enya zdecydowała się na karierę solową wraz z Nickym Ryanem, który w dalszym ciągu pełnił funkcję producenta muzycznego. Początkowo pracowała nad ścieżkami dźwiękowymi filmów (m.in. „The Frog Prince” z 1984 roku). Na pierwszy solowy album Enyi trzeba było zaczekać do 1987 r. To właśnie wtedy na rynku płytowym ukazał się krążek „ENYA”, który później – w 1992 roku – został ponownie wydany pod zmienionym tytułem „CELTS”. Z albumu pochodzi pierwsza rozpoznawalna piosenka w dorobku irlandzkiej piosenkarki, „Boadicea”, która trafiła na ścieżkę dźwiękową horroru Micka Garrisa według scenariusza Stephena Kinga, „Lunatycy”.

Po sukcesie debiutanckiego solowego albumu, Enya wydała kolejny krążek, który jeszcze bardziej ją rozsławił. Chodzi, oczywiście, o słynny „WATERMARK” (1988), na którym znalazły się tak znane utwory piosenkarki, jak „Orinoco Flow”, czy „Storms in Africa”. To na tym albumie po raz pierwszy pojawił się rozpoznawalny logotyp Enyi stylizowany na podpis malarza (sama okładka albumu przywodziła na myśl obraz). Powodzenie płyty było tak duże, że na trzeci krążek nie trzeba było długo czekać. Trzeci album pt. „SHEPHERD MOONS” został wydany w 1991 roku, a pochodząca z niego piosenka „Caribbean Blue” była kolejnym hitem w dorobku Enyi. W 1995 r. wyszła czwarta płyta „THE MEMORY OF TREES” z następnym przebojem - „Anywhere Is”. Na płytę miała trafić jeszcze jedna znana piosenka Enyi, „Only If”, ta jedna znalazła się na składance z 1997 roku pt. „PAINT THE SKY WITH STARS”.

STYL

Począwszy od kompozycji zespołu Clannad, a skończywszy na solowych dokonaniach piosenkarki, łatwo można zauważyć w twórczości Enyi irlandzkie inspiracje. Enya, jako rodowita Irlandka, jest silnie zakorzeniona z rodzinnym folklorem, historią („Boadicea”), a nawet z wierzeniami (np. „Only If”). Należy, oczywiście, do piosenkarek pop, jednak bardzo zgrabnie wplata w muzykę rozrywkową elementy typowe dla irlandzkiej kultury popularnej.

XXI WIEK

Po gigantycznym (zwłaszcza po wydarzeniach z 11 września 2001 roku) sukcesie „Only Time” z piątej płyty „A DAY WITHOUT RAIN”, Enya była nominowana do Oscara za utwór „May It Be” promujący film „Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia” Petera Jacksona . Chociaż za soundtrack do filmu odpowiadał Howard Shore, Enya również miała swój wkład w muzykę do ekranizacji książki J. R. R. Tolkiena. To właśnie Enya napisała kompozycję „Aniron”, która ilustruje związek Aragorna i Arweny. Statuetki za „May It Be” Enya jednak nie dostała (Oscar trafił w ręce twórców animacji „Potwory i spółka” za piosenkę „If I Didn't Have You”).

We wrześniu 2003 roku Enya rozpoczęła pracę nad szóstym albumem „AMARANTINE”. Według słów Romy Ryan, tytuł oznaczał: „Wieczny”. Płyta była o tyle przełomowa w karierze Enyi, gdyż po raz pierwszy piosenkarka wykonywała na niej utwory śpiewane we fikcyjnym języku. Po nieudanych próbach śpiewania po irlandzku, angielsku i łacinie, Roma Ryan zaproponowała Enyi, by wykonała utwory w języku Loxian – fikcyjnym języku wymyślonym przez samą Romę Ryan. Płyta odniosła ogromny sukces, plasując się na najwyższych miejscach list przebojów.

Rok 2006 przyniósł piosenkarce zimową składankę pt. „Sounds of the Season: The Enya Holiday Collection”. Praca nad albumem skłoniła ją do wydania kolejnego albumu, który miałby kontynuować motywy zimowe - „AND WINTER CAME...” z 2008 roku. Po wydaniu krążka, piosenkarka zrobiła sobie dłuższą przerwę w karierze, poświęcając się prywatnemu życiu. Do pisania wróciła dopiero w 2015 roku, wydając jak dotąd swój ostatni krążek pt. „DARK SKY ISLAND”.

Za co warto docenić twórczość Enyi? Nie brakuje w niej motywów irlandzkich, które podkreślają pochodzenie piosenkarki. Piosenki artystki mają w sobie coś z poezji i magii, idealnie podkreślają irlandzkie klimaty. Przede wszystkim jednak warto docenić twórczość Enyi za znakomite łączenie motywów irlandzkich z muzyką popularną.

Link: https://pl.rateyourmusic.com/artist/enya