Cykl na blogu „CultureZone”: „NUTKA NOSTALGII”

Cześć wszystkim. Prosto z muzycznego i roztańczonego Ekwadoru wyruszymy w podróż do dowolnego miejsca świata. Jechać będziemy „szybkim samochodem”, a czas umili nam Tracy Chapman ze swoim wielkim przebojem „FAST CAR”. No to gaz do dechy.

HISTORIA UTWORU

„Fast Car” to piosenka amerykańskiej piosenkarki i autorki tekstów Tracy Chapman, wydana jako jej debiutancki singiel 6 kwietnia 1988 roku nakładem wytwórni Elektra Records.Był to główny singiel z jej debiutanckiego albumu z 1988 roku, zatytułowanego po prostu „Tracy Chapman”.

Utwór zyskał popularność dopiero po występie Chapman w czasie koncertu dla uczczenia 70 rocznicy urodzin Nelsona Mandeli. Koncert odbył się na stadionie Wembley i zgromadził 74 000 widzów, a w telewizji oglądało go kilkaset milionów widzów na całym świecie. 24-letnia, do tej pory stosunkowo nieznana, Chapman początkowo wykonała zestaw trzech utworów. Kiedy supergwiazda, Stevie Wonder, nie mógł wystąpić z powodu problemów technicznych, zastąpiła go i zagrała dwa utwory: najpierw „Fast Car”, a następnie „Across the Lines”. Od tego występu zaczęła się międzynarodowa sława Tracy Chapman.

ANALIZA

Nad problematyką utworu głowiło się wielu krytyków muzycznych. Według Chrisa Gerarda piszącego na łamach „Metro Weekly”, „Fast Car” opowiada historię pracującej kobiety, która próbuje uciec z kręgu ubóstwa, w rytm „porywającego folk rocka”.

A co na to sama Tracy Chapman? W wywiadzie z 2010 roku piosenkarka wyjaśniła, że piosenka nie jest „bezpośrednio autobiograficzna”, ale raczej „bardzo ogólnie przedstawia świat, jaki widziała, dorastając w Cleveland w stanie Ohio, wywodząc się z klasy robotniczej”.

„Wychowywałam się z samotną matką, po prostu obserwowałam ludzi, będąc w społeczności ludzi, którzy zmagali się z trudnościami. Wszyscy więc po prostu – jeden ciężko pracował, drugi miał nadzieję, że będzie lepiej. Po części wszystko, co ktoś pisze, jest autobiograficzne, ale piosenki są takie bezpośrednio, a większość z nich nie, a „Szybki samochód” nie był bezpośrednio autobiograficzny. Nigdy nie miałam „Szybkiego samochodu”, to po prostu historia o parze, o tym, jak próbują ułożyć sobie życie i jak stawiają czoła wyzwaniom”.

PREMIERA I SUKCES

„Fast Car” stał się murowanym hitem w dorobku Tracy Chapman. Singiel otrzymał w 1989 r. trzy nominacje do Grammy w czasie 31 edycji gali wręczania nagród muzycznych: „Płyta Roku”, „Piosenka Roku”, „Najlepszy Żeński Występ Popowy”; spośród tych trzech kategorii, „Fast Car” wygrał w tej ostatniej. Otrzymał też nominację do nagrody MTV Video Music Award w kategorii Najlepszy Żeński Teledysk.

Od czasu wydania oryginału Chapman, utwór odniósł sukces w dwóch elektronicznych wersjach tanecznych szwedzkiego DJ-a Tobtoka i brytyjskiego DJ-a Jonasa Blue, a także w coverze country amerykańskiego piosenkarza Luke`a Combsa.

https://youtu.be/Fr7oYjnt3bM?si=UzPpQ8deAL73WcRf

Wersja Combsa zajęła pierwsze miejsce na listach przebojów „Billboard Hot Country Songs” i „Country Airplay” w 2023 roku, a Chapman zdobyła nagrodę Country Music Association Award w kategorii „Piosenka Roku”, stając się pierwszą czarnoskórą osobą, która otrzymała tę nagrodę.

link: https://youtu.be/AIOAlaACuv4?si=JN2ZEUGBBGPo613D

TŁUMACZENIE

Tracy Chapman

„SZYBKI SAMOCHÓD”

tytuł oryg. „Fast Car”

Ty masz szybki samochód,
Ja chcę bilet gdziekolwiek.
Może zawarlibyśmy układ,
Może razem gdzieś dotrzemy.

Każde miejsce jest lepsze
Zaczynając od zera, nie mam nic do stracenia.
Może coś osiągniemy,
Ja sama nie mam nic do udowodnienia.

Ty masz szybki samochód,
Ja mam plan, jak nas stąd wydostać.
Pracowałam w sklepie spożywczym,
Udało mi się zaoszczędzić trochę pieniędzy.
Nie będziemy musieli jechać zbyt daleko,
Po prostu „przekrocz granicę i wjedź do miasta”.
Ty i ja możemy razem znaleźć pracę,
Wreszcie rozumiem, co to znaczy żyć.

Widzisz, mój staruszek ma problem:
Żyje z butelką, tak to już jest.
Mówi, że jego ciało jest za stare do pracy,
Ja mu na to, że jego ciało jest za młode, by wyglądać jak jego.
Moja mama odeszła i go zostawiła,
Chciała od życia więcej, niż mógł dać.
Powiedziałam, że ktoś musi się nim zaopiekować,
Więc rzuciłam szkołę i tak zrobiłam.

Ty masz szybki samochód, lecz
Czy jest wystarczająco szybki, żebyśmy mogli odlecieć?
Musimy podjąć decyzję:
Wyjeżdżamy dziś wieczorem albo żyjemy i umieramy właśnie tak.

Więc pamiętam, jak jechaliśmy twoim samochodem -
Prędkość tak duża, że czułam się jak pijana.
Światła miasta rozciągały się przed nami,
A twoje ramię było przyjemnie owinięte wokół mojego.
I ja-ja czułam, że tu pasuję,
Ja-ja czułam, że mogę być kimś, być kimś, być kimś.

Ty masz szybki samochód
I jeździmy na przejażdżki, żeby się rozerwać.
Nadal nie masz pracy,
A ja pracuję w markecie jako kasjerka.
Wiem, że będzie lepiej:
Znajdziesz pracę, a ja awans.
Wyprowadzimy się z domu dziecka,
Kupimy duży dom i zamieszkamy na przedmieściach.

Więc pamiętam, jak jechaliśmy twoim samochodem
Prędkość tak duża, że czułam się jak pijana.
Światła miasta rozciągały się przed nami,
A twoje ramię było przyjemnie owinięte wokół mojego.
I ja-ja czułam, że tu pasuję,
Ja-ja czułam, że mogę być kimś, być kimś, być kimś.

Ty masz szybki samochód,
Ja mam pracę, która opłaca wszystkie nasze rachunki.
Spędzasz dużo czasu na piciu w barze:
Widzisz więcej znajomych niż swoje dzieci,
Zawsze liczyłem na coś lepszego.
Myślałam, że może razem znajdziemy to.
Nie mam planów, nigdzie się nie wybieram,
Więc weź swój szybki samochód i jedź dalej.

Więc pamiętam, jak jechaliśmy twoim samochodem -
Prędkość tak duża, że czułam się jak pijana.
Światła miasta rozciągały się przed nami,
A twoje ramię było przyjemnie owinięte wokół mojego.
I ja-ja czułam, że tu pasuję,
Ja-ja czułam, że mogę być kimś, być kimś, być kimś.

Ty masz szybki samochód, lecz
Czy jest wystarczająco szybki, żebyśmy mogli odlecieć?
Musimy podjąć decyzję:
Wyjeżdżamy dziś wieczorem albo żyjemy i umieramy właśnie tak.

Pozostając w takim stanie…?