Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKA VS FILM”

Cześć wszystkim. W kolejnym odcinku cyklu „Książka vs film” wyprawimy się do odległej Ery Hyboryjskiej. Na tapet bierzemy tym razem klasykę fantasy: tak filmowej, jak i literackiej, czyli „CONANA BARBARZYŃCĘ” Johna Miliusa zestawionego z wybranymi opowiadaniami Roberta E. Howarda. Zaczynamy.

OGÓLNY ZARYS FABUŁY

Historia Conana rozgrywa się w zamierzchłych czasach, o których milczą nawet kroniki. A jest to historia dramatyczna, pełna heroicznych czynów, magii i okrucieństwa. Conan będąc kilkuletnim chłopcem, staje się świadkiem morderstwa popełnionego na jego rodzicach. Od bycia niewolnikiem przez zostanie gladiatorem, nosi się z zamiarem dokonania straszliwej zemsty na przerażającym Thulsie Doomie, odpowiedzialnym za smierć rodziny. W drodze do zwycięstwa Conan uwalnia także córkę króla Osrica, dziewczynę, która jak wiele jej podobnych, dała się uwieść potężnemu kapłanowi kultu węża Seta.

RÓŻNICE MIĘDZY OPOWIADANIAMI, A FILMEM

Za scenariusz odpowiada Oliver Stone, który inspirował się czterema opowiadaniami autorstwa Roberta E. Howarda. Gotowy scenariusz, mocno odstający od prozy Howarda, o czym za chwilę, przerobił reżyser filmu, który zachował odwołania do wspomnianych opowiadań Howarda: „Czarny kolos”, „Wieża słonia”, „Narodzi się wiedźma” i „Dom pełen łotrów”.

DZIECIŃSTWO CONANA

Cały wątek dzieciństwa Conana i motywowana nią zemsta została wprowadzona przez piszącego scenariusz Olivera Stone’a, który dodatkowo zamierzał umieścić akcję w postapokaliptycznej przyszłości. Dopiero potem gotowy skrypt został przerobiony przez Miliusa, który zachowując ogólny zarys fabuły, przeniósł akcję z powrotem do Ery Hyboryjskiej. Osobą odpowiedzialną za śmierć rodziców Conana jest Thulsa Doom, postać wyjątkowo nie wymyślona przez scenarzystów, ale wywodząca się z prozy Howarda, choć mocno różniąca się od swojego filmowego wizerunku. Przede wszystkim literacki Thulsa Doom nie był przeciwnikiem Conana, lecz Kulla, innego herosa wymyślonego przez Roberta E. Howarda, i nie był czcicielem boga Seta, jak w filmie Miliusa. Dodatkowo, filmowy Thulsa Doom posiada cechy również antagonistów, z którymi Conan stacza walki w adaptowanych opowiadaniach Howarda.

Kolejną różnicą, na którą warto zwrócić uwagę, jest charakter Conana. W świadomości widzów postać ta jawi się jako bezmózgi osiłek wywijający mieczem na prawo i na lewo (co ukształtowały późniejsze seriale). Tymczasem Conan z opowiadań Howarda był dość inteligentnym człowiekiem - może nie jakimś mędrcem prawiącym głębokie rozprawki filozoficzne, ale jednocześnie nie był pospolitą maszyną stworzoną tylko do zabijania: jeśli zabijał, to z konkretnych powodów. W adaptacji zbliżono się nieco do tego motywu, dodając scenę, w której Conan w czasie niewoli jest uczony czytać m.in. starożytnych poetów i filozofów.

Co ciekawe jednak, podobny motyw można znaleźć również w animowanym serialu „Conan: łowca przygód” z początku lat 90, gdzie główny antagonista - Gniew Amon - również jest wyznawcą boga Seta i podobnie jak filmowy Thulsa Doom, potrafi przemienić się w węża. Różnica jest tylko taka, że w filmie Miliusa rodzice Conana zostali zamordowani, a w serialu - z racji dziecięcego adresata - zostali przemieni w posągi.

WYPRAWA CONANA

W trakcie swojej wyprawy na poszukiwania Thulsy Dooma, Conan spotyka najpierw czarownicę, która  Hyrkańczyka Subokai, który staje się jego towarzyszem, a także złodziejkę Valerię, w której Conan się zakochuje. Razem włamują się do Wieży Węża, w której cześć Setowi oddają poplecznicy Thulsy Dooma i kradną stamtąd klejnot o nazwie Oko Węża. Wątek ten nawiązuje do opowiadania „Wieża Słonia”, w której Conan wraz z towarzyszami wykrada z tytułowej wieży klejnot noszący u Howarda nazwę Serce Słonia.

Podczas świętowania zwycięstwa, Conan i jego kompania zostają pojmani i przyprowadzeni przed oblicze króla Osrica, który zleca im odnalezienie uprowadzonej córki, księżniczki Yasminy, co stanowi nawiązanie do opowiadania „Czarny kolos”. Trójka towarzyszy wyrusza do Świątyni Seta, gdzie przetrzymywana jest porwana księżniczka. Infiltrujący świątynię Conan zostaje pojmany, torturowany, wreszcie skazany na ukrzyżowanie; scena ta nawiązuje z kolei do innej historii Howarda, tym razem opowiadania „Narodzi się wiedźma”. Od pewnej śmierci wojownika ratują Subokai i Valeria, którzy zaprowadzają go do czarodzieja Akiry (co ciekawe, narratora filmu), który przywraca Conanowi siły. 

ZEMSTA CONANA

Ozdrowiony Conan postanawia wypełnić zlecenie króla Osrica i jednocześnie prywatną zemstę za zagładę swojej rodziny, a Subokai i Valeria decydują się mu w tym pomóc. Podczas gdy kult oddaje się kanibalistycznej orgii, złodzieje atakują i uciekają z księżniczką, ale Doom strzela Valerii magiczną strzałą węża i ucieka Conanowi, przemieniając się w wielkiego węża. Valeria umiera w ramionach Conana, uznając opłatę, którą czarodziej ostrzegł, że zostanie pobrana w zamian za życie Conana.  Conan kremuje ją w Kopcach i wraz z Subotai i czarodziejem przygotowuje się do walki z Doomem. Dochodzi wkrótce do walki z armią Thulsy Dooma, która zostaje zwyciężona przez Conana. Thulsie Doomowi udaje się jednak uciec.

W tym momencie zaczyna się część nawiązująca do czwartego opowiadania Howarda: „Domu pełnego łotrów”. Z pomocą księżniczki, uwolnionej spod władzy Dooma, Conan zakrada się z powrotem do świątyni Seta i konfrontuje się z Doomem na oczach swoich wyznawców Seta. Doom próbuje go oczarować, ale barbarzyńca stawia opór i używa złamanego miecza swojego ojca, by ściąć głowę swojemu przeciwnikowi. Po złamaniu zaklęć Dooma, rozczarowani kultyści gaszą pochodnie i rozchodzą się. Conan podpala świątynię i odchodzi, by zwrócić księżniczkę ojcu.

To była moja analiza różnic między opowiadaniami Roberta E. Howarda o Conanie z Cymerii, a filmową adaptacją z 1982 roku. Co o niej sądzicie? Piszcie swoje wrażenia w komentarzach, a my widzimy się za tydzień z nową analizą. Cześć.