Cykl na blogu „CultureZone”: „UBÓSTWIANA ÓSEMKA”

Cześć wszystkim. Nie ma lata bez porządnej imprezy do białego rana. W końcu jak to śpiewali panowie z Oddziału Zamkniętego: „Zróbmy prywatkę jakiej nie przeżył nikt/Niech sąsiedzi walą, walą, walą do drzwi!” A wiadomo, że bez dobrej muzyki nie ma udanej imprezy. Nawet jeśli dany utwór muzyczny posiada POŻYCZONE SAMPLE. Na tej liście znalazło się osiem utworów - do wyboru, do koloru. Zaczynamy.

8, David Guetta, & One Republic, „I don’t wanna wait” [sample zaczerpnięte z „Dragostea din tei” O-Zone]/Jennifer Lopez & Pitbull, „On the floor” [sample zaczerpnięte z „Lambada” Kaomy]

Za sukcesem odpowiednio samplowanego utworu stoją producenci muzyczni. Dzięki nim wielu późniejszych artystów rozpoczynało swoją karierę (którzy sami pożyczali sobie sample ze starszych utworów). Weźmy takiego Davida Guettę, dzięki któremu zaczęła się kariera Kelly Rowland. Podpadł mi, gdy uznanemu już One Republic zaproponował przerobienie „Dragostea din tej” O-Zone. A co ma powiedzieć Pitbull, który z Lopez przerobił „Lambadę” Kaomy (choć ten utwór to zbitka różnych południowoamerykańskich utworów), a z Christiną Aguilerą: „Take on me” A-ha.

Chłopakom z One Republic należy się nagana, bo po co pożyczać sample z niedawno nagranej piosenki (zaledwie starszej o 20 lat). Jak już pożyczać sample, to z klasyki. 

7, Sean Kingston, „Beautiful Girls” [sample zaczerpnięte z „Stand by me” Bena E Kinga]/Gwen Stefani, „Rich Girl” [sample zaczerpnięte z „If I were a rich man” Chaima Topola]

Coś takiego zrobiła Gwen Stefani, która w pirackim wdzianku i stojąc na maszcie galeonu nuciła szantę o bogatej dziewczynie. Wokalistka No Doubt wykorzystała sample z musicalowej piosenki „If I were a rich man” z „Skrzypka na dachu”, odnosząc sukces. Stefani to jednak doświadczona piosenkarka. Co innego Sean Kingston, który na początku kariery, jakieś dwadzieścia lat temu, nagrał wpadający w ucho utwór „Beautiful Girls” wykorzystując przy tym sample z wielokrotnie coverowanego „Stand by me” Bena E. Kinga. O klapie muzycznej nie mogło być mowy.

Wykorzystując sample ze starszego utworu, można je nieco podrasować, by współcześni słuchacze nie zgrzytali zębami (ale bez przesady: przy współczesnych rąbankach niżej podpisanemu puchną uszy). Całkiem ładnie brzmią słynne pląsy Dicka Dale’a w utworze Black Eyed Peas.

6, Black Eyed Peas, „Pump it” [sample zaczerpnięte z „Misirlou” Dick'a Dale'a]

Nawet jeśli nie kojarzycie tytułu „Misirlou”, kompozycja powinna być znana z wielokrotnego wykorzystania w filmach (wielbiciele Quentina Tarantino i „Pulp fiction” powinni się teraz szeroko uśmiechnąć). Utwór Dicka Dale’a ma swoje powodzenie również w branży muzycznej. W nieco przyspieszonej aranżacji wykorzystano go w piosence „Pump it” Black Eyed Peas. Teoretycznie powinno się to skończyć procesem sądowym o choćby plagiat, jednak członkowie Black Eyed Peas dopisali autora „Misirlou”, Nicholasa Roubanisa, jako współautora „Pump it”. 

Sample są wykorzystywane nie bez powodu: artyści chcą chcą w ten sposób oddać hołd starszym kolegom, którzy zapisali się w annałach muzyki. Tak postąpiła pewna piękność z Barbadosu.

5, Rihanna, „Don’t stop the music” [sample zaczerpnięte z „Wanna be starting something” Michaela Jacksona]

Dziedzictwa Michaela Jacksona nikt nie podważy. Dla muzyki zrobił tak wiele, że nie bez powodu zyskał miano Króla Popu. I nie bez powodu późniejsi artyści czerpali z niego sample do woli. Postąpiła tak Rihanna nagrywając swój bestsellerowy album „Good Girl Gone Bad”. Inspiracje Jacksonem słychać zwłaszcza w utworze „Don’t stop the music” wykorzystującym sample z „Wanna be starting something” ze słynnego albumu Jacksona „Thriller”. Sama Rihanna nie raz wykorzystywała sample z innych utworów, tworząc bardzo udane kompozycje.

Ponieważ dzisiaj rozpoczął się tegoroczny Mundial, zapraszam tym razem na stadion piłkarki - konkretnie w RPA Anno Domini 2010. 

4, Shakira, „Waka Waka (This Time for Africa)” [sample zaczerpnięte z „Zamina mina (Zangalewa), Golden Sounds)

Są piosenkarze, którzy zbudowali karierę na coverach (np. Joe Cocker). Są i tacy piosenkarzy, którzy zbudowali karierę pożyczając sample ze starszych piosenek. I to bez pomocy wspomnianych już producentów. Shakira nie jeden raz wykorzystywała sample ze starszych piosenek, jednak zawsze za zgodą oryginalnych twórców. Przykładem chociażby mundialowy hit „Waka Waka (This Time for Africa)” wykorzystujący sample z „Zamina mina (Zangalewa)” zespołu Golden Sounds, czy „Hips don’t lie”, w którym pobrzmiewają trąbki z „Amores Como el Nuestro” Omara Alfano).

Na podium uplasowały się najlepsze i najbardziej pomysłowo wykorzystane sample ze starszych utworów. Brąz dla Madonny.

3, Madonna, „Hung Up” [sample zaczerpnięte z „Gimme Gimme Gimme” Abby]

By cudze sample zostały legalnie wykorzystane w nowszych kompozycjach, potrzebna jest na to zgoda oryginalnych twórców. Madonna doskonale zdawała sobie z tego sprawę. Pracując nad albumem „Hard Candy” i komponując utwór „Hung Up”, skontaktowała się z członkami zespołu Abba. Powodem telefonu było pytanie o zgodę na wykorzystanie sampli z utworu szwedzkiego zespołu pt. „Gimme Gimme Gimme”. Ci przystali na to, a Madonna nagrała jeden z najbardziej znanych utworów w swojej późniejszej karierze.

Od zgody oryginalnego wykonawcy wszystko zależy. Nawet propozycja ponownego nagrania swego wokalu w nowej kompozycji. Na drugim miejscu efekt pracy Erica Prydza i Steve’a Winwooda.

2, Eric Prydz, „Call on me” [sample zaczerpnięte z „Valerie” Steve'a Winwooda]

Eric Prydz nagrywając „Call on me”, skontaktował się ze Stevem Winwoodem z zapytaniem czy mógłby wykorzystać sample z „Valerie” amerykańskiego piosenkarza. Steve Winwood poprosił o przysłanie dema, a gdy je wysłuchał, był tak zadowolony że zgodził się nawet na ponowne nagranie swojego wokalu, które zostało lekko podrasowane względem oryginału z lat 80. I tylko szkoda, że nie odbiło się to na powodzeniu na rynku płytowym. Nagrany w 2016 roku album „Opus” pozostaje jak dotąd jedynym w dorobku szwedzkiego DJ-a. 

Stworzyć sample do swojego utworu nie jest rzeczą prostą (trzeba się liczyć z oskarżeniami o plagiat), ale jeśli już się jakiś stworzy, to taki który sam będzie wykorzystywany przez kolejne pokolenia. Członkowie nieistniejącego już zespołu Daft Punk coś by na ten temat powiedzieli.

1, Daft Punk, „Harder, Better, Faster, Stronger” [sample zaczerpnięte z „Cola Bottle Baby” Edwin Birdsong]

Daft Punk, jak wielu wymienionych tu artystów, w okresie swojej działalności korzystał z sampli niejednokrotnie. W największym przeboju, „One More Time” zespół wykorzystał sample z dwóch utworów: „More Spell on You” i „Overdub Sensation”. Sztuką jednak jest zrobić utwór na bazie sampli, który potem sam będzie samplowany. Tu przykładem będzie poźniejszy o rok „Harder, Better, Faster, Stronger” wykorzystujący sample z „Cola Bottle Baby”. Sample z tej piosenki można usłyszeć u Kanye Westa („Stronger”) jak i Black Eyed Peas („Boom Boom Pow”). Owacje.

To był mój ranking sampli wykorzystanych w nowszych kompozycjach. Jakie przykłady wam przychodzą do głowy? Piszcie swoje propozycje, a my widzimy się za tydzień z nowym rankingiem. Cześć. I przebojowej nocy życzę.