Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”

Cześć wszystkim. Tym razem wybierzemy się w przestrzeń kosmiczną, by zapoznać się z historią jednej z najsłynniejszych, ale i najtrudniejszych serii science fantasy w historii tego podgatunku: „KSIĘGI NOWEGO SŁOŃCA” Gene’a Wolfe`a.

KILKA SŁÓW O SERII

Cykl „Księga Nowego Słońca” należy do jednej z najsłynniejszych w dorobku Gene`a Wolfe`a. Autor pisząc ją, pozostał w wyraźnym duchu twórczości Jacka Vance`a, który dla fantastyki naukowej powołał nowy podgatunek science fiction – dying earth (umierająca ziemia) – będący specyfiką odmianą postapokaliptycznego nurtu fantastyki naukowej. U Wolfe`a można znaleźć pewne elementy podpadające pod postapokalipsę i motyw umierającej ziemi, jednak w przeciwieństwie do dzieł Vance`a, twórczość Wolfe`a jest zdecydowanie o wiele trudniejsza.

W latach, w których ukazała się „Księga Nowego Słońca”, Wolfe opublikował dwa opowiadania z niej osobno: „Historia Foili: Córka Armigera” (jedno z prac konkursowych w szpitalu Pelerin) oraz „Opowieść o studencie i jego synu” (jedno z dwóch opowiadań, które Severian reprodukuje z książki, którą otrzymał dla Thecli, gdy była uwięziona).
Krótko po „Cytadeli Autarchy”, Wolfe opublikował „Zamek Wydry”, zbiór esejów o „Księdze Nowego Słońca”, zawierający kilka elementów fikcyjnych, takich jak żarty opowiadane przez niektórych bohaterów.

Po oryginalnej, czterotomowej powieści, Wolfe napisał powieść często nazywaną kodą, „Urth Nowego Słońca” (1987). Napisał również trzy opowiadania: „Mapa”, „Kot” i „Imperium Liści i Kwiatów”, które są ściśle związane z „Księgą Nowego Słońca”.

Później napisał dwie serie książek, których akcja rozgrywa się w uniwersum Severiana. Internetowa baza danych literatury spekulatywnej kataloguje je jako „Cykl słoneczny”, obejmujący krótkie dzieła i trzy podserie. Dwie późniejsze podserie to „Księga długiego słońca” (1993–1996, cztery tomy) i „Księga krótkiego słońca” (1999–2001, trzy tomy). Dwie z książek z cyklu „Długie słońce” były nominowane do nagród Nebula.

OMÓWIENIE TOMÓW

W pierwszym tomie cyklu pt. „Cień Kata”, główny bohater – Severian - przygotowuje się do fachu kata, lecz zakochuje się w uwięzionej kobiecie i łamie dla niej obowiązujące katów zasady. Zostaje za to wygnany z konfraterni i wysłany do odległej prowincji. Zabiera tylko katowski miecz, maskę i czarny płaszcz przynależny znienawidzonej profesji. Droga, którą ma pokonać, okazuje się trudniejsza i bardziej zawikłana, niż sobie wyobrażał. Młody czeladnik błądzi jak w labiryncie w ponurym, pełnym okrucieństwa świecie, ale nieuchronnie zmierza ku przeznaczeniu.

W drugim tomie, „Pazurze Łagodziciela”, skazaniec Severian przed dotarciem do Thraxu, musi odnaleźć tytułowy klejnot, Pazur Łagodziciela. Prześladowany przez okrutne wspomnienia i straszne wizje nie wie, czy zawdzięcza je swej absolutnej pamięci czy ogarniającemu świat mrokowi. Zawraca z obranej drogi, aby zwrócić skradziony klejnot, Pazur Łagodziciela, który przypadkiem znalazł się w jego posiadaniu. Zaatakowany przez dziwne istoty odkrywa, że klejnot nie tylko emanuje błękitnym blaskiem, ale ma też niesamowitą, magiczną moc.

Oba tomy zostały po latach wznowione w omnibusie zatytułowanym „Cień i Pazur” przez wydawnictwo Mag.

Trzeci tom, „Miecz Liktora”, opowiada o tym jak Severian dociera do Thraxu. Obejmuje stanowisko liktora i sumiennie wypełnia obowiązki strzegąc więźniów i ścinając skazańców. Mimo poszukiwań nie zdołał zwrócić Pazura Łagodziciela – klejnot o uzdrawiającej mocy zaczyna mu ciążyć, odbierając spokój i sen. Severian wyczuwa coraz bardziej mrok gromadzący się nad światem, zaczyna wątpić w swoje powołanie, aż wreszcie wbrew rozkazowi archonta daruje życie kobiecie skazanej na uduszenie. Musi uciekać z Thraxu i udaje się na północ, w góry zamieszkane przez istoty, które odrzuciły człowieczeństwo. Rozpoczyna niebezpieczną podróż, która wyjaśni wiele kłębiących się wokół niego tajemnic.

Czwarty tom zatytułowany jest „Cytadela Autarchy”. Severian zmierza na północ z zamiarem oddania Pazura pelerynom, mimo że klejnot został strzaskany. W trakcie podróży zostaje żołnierzem, sługą Peleryn oraz jeńcem Agii i Vodalusa. Spotyka po raz ostatni Autarchę Wspólnoty i staje się nim. Powraca do Cytadeli i zrozumiawszy kim jest Dorcas, odnajduje jej syna i zabiera go do niej. Wybiera Valerię na swoją żonę i zasiadłszy na tronie Wspólnoty spisuje historię swej podróży - Księgę Nowego Słońca.

Także te tomy po latach wznowiono w postaci omnibusu, tym razem noszącego tytuł „Miecz i Cytadela”.

Po pięciu latach, w 1987 r., Gene Wolfe powrócił do cyklu dopisując piąty tom, którego tytuł brzmi „Urth Nowego Słońca”. Severian wyrusza w podróż na Yesod, do źródła swej mocy. Podróżując w czasie i przestrzeni spina swe niekończące się życie klamrą i wypełnia przeznaczenie, by wreszcie zobaczyć Urth Nowego Słońca.

PODSUMOWANIE

Cykl „Księga Nowego Słońca” należy do najsłynniejszych, ale również najtrudniejszych w dorobku Gene`a Wolfe`a i istnieje duże prawdopodobieństwo, że niejeden czytelnik – nawet gustujący w fantastyce – mógłby się od niej odbić (zapoznawanie się z twórczością science fiction Jacka Vance`a na niewiele się przyda). Mimo to warto spróbować, by móc się przekonać jak niesamowitą wyobraźnię Wolfe posiada.

link: https://lubimyczytac.pl/cykl/1637/ksiega-nowego-slonca