Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”
Cześć wszystkim. W tym upalnym dniu zapraszam wszystkich do amerykańskiej prerii, wśród plemion indiańskich. Na tapet biorę klasykę amerykańskiej literatury przygodowej, czyli „PIĘCIOKSIĄG PRZYGÓD SOKOLEGO OKA” Jamesa Fenimore`a Coopera. Zaczynamy.
KILKA SŁÓW O SERII
„Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka” (oryg. „Leatherstocking Tales”, czyli dosłownie: „Opowieści Skórzanej Pończochy”) to słynny pięcioksiąg przygodowy autorstwa Jamesa Fenimore`a Coopera pisany w latach 1827-1841. Ich akcja rozgrywa się w drugiej połowie XVIII wieku w Ameryce Północnej, wśród pionierów i Indian. Utwory te, co warte zaznaczenia, to jedynie romantyczny i idealistyczny obraz XVIII-wiecznych bezdroży Ameryki Północnej i zamieszkujących je Indian i osadników.
Niemniej warto zaznaczyć, że w cyklu nie brakuje odniesień do faktycznych wydarzeń historycznych (choćby umiejscowienie akcji w okresie wojen między Anglią, a Francją), a sama postać Natty`ego Bumpoo była inspirowana rzeczywistą postacią. Pierwowzorem mógł być tropiciel i odkrywca Daniel Boone, lub – z większym prawdopodobieństwem – David Shipman, weteran amerykańskiej rewolucji, który osiadłszy w górach był zarówno myśliwym i rybakiem.
Daty podane w tytułach książek pochodzą z dat podanych w samych opowieściach i obejmują okres około 1740–1806. Niekoniecznie odpowiadają one rzeczywistym datom wydarzeń historycznych opisanych w całej serii, co jest rozbieżnością prawdopodobnie celowo wprowadzoną przez Coopera. Na przykład autor manipulował niekiedy czasem, aby uniknąć stuletnich urodzin Sokolego Oka podczas podróży na równiny Kansas w powieści „Preria”.
OMÓWIENIE TOMÓW.
James Fenimore Cooper pisał swój cykl o Sokolim Oku w kolejności niechronologicznej, jednak ja z kronikarskiego obowiązku przedstawię fabułę tomów zgodnie z kolejnością wydarzeń. Wszystkie tomy łączy postać Natty`ego Bumppo, bardziej znanego jako Sokole Oko.
Pierwszy tom cyklu (a napisany jako ostatni, piąty) nosi tytuł „Pogromca zwierząt”. Akcja rozgrywa się w 1744 roku, w puszczy nad jeziorem Otsego. Tytułowym bohaterem jest myśliwy Natty Bumppo, który wraz z przyjacielem, Henrym Marchem, walczy z Indianami z plemienia Huronów, jednocześnie przeżywając wiele przygód. Drugi tomem (zarówno fabularnie jak i wydawniczo) jest najbardziej popularny z całego cyklu „Ostatni Mohikanin”. Akcja rozgrywa się zaraz po historycznym wydarzeniu jakim jest oblężenie Fortu William Henry. Na terenie fortu dochodzi do masakry dokonanej przez Huronów sprzymierzonych z Francuzami. Świadkiem masakry jest Sokole Oko, który ze swoimi przyjaciółmi z plemienia Mohikanów: Chingachgookiem i jego synem Unkasem ratują córki angielskiego dowódcy: Korę i Alicję. Kora oraz Unkas zostają jednak zabici przez wodza Huronów, Maguę, który tę walkę też przypłacił życiem. Chingachgook, pozbawiony syna, pozostaje tytułowym ostatnim żywym Mohikaninem.
Trzecim tomem cyklu (a czwartym pod kątem wydawniczym) jest „Tropiciel śladów”. Natty Bumpoo stoi na czele niewielkiego oddziału żołnierzy wysłanego do walki ze sprzymierzonymi z Francją Irokezami. W czasie żeglugi po jeziorze, podczas podchodów i zasadzek plany walczących krzyżuje i splata tocząca się równocześnie rywalizacja kilku mężczyzn z wrogich sobie obozów o względy pięknej Mabel, córki angielskiego sierżanta. Czwartym tomem cyklu (wydanym jako pierwszy) jest książka „Pionierowie”. Koniec XVIII w. i obraz początków istnienia Stanów Zjednoczonych, ukazany poprzez pełne trudów życie pionierów. Karczując puszczę pod uprawy, walcząc z Indianami i rabusiami, opanowują coraz to nowe tereny. Zmiany te trudno zaakceptować Natty`emu Bumpoo. On sam wzbudza z kolei dużą nieufność kolonistów. Wszyscy znajdują jednak wspólny język i stają się sobie bliscy w obliczu niebezpieczeństwa.
Ostatni tom cyklu (napisany jako trzeci) nosi tytuł „Preria”. Jej akcja rozgrywa się na początku XIX wieku. Rozległe prerie Terytorium Luizjany, które stało się niedawno częścią Stanów Zjednoczonych. Rodzina emigrantów wędrująca przez te dziewicze obszary w poszukiwaniu miejsca osiedlenia spotyka starego, samotnego trapera – Natty`ego Bumpoo „Sokole Oko” – który przeniósł się do górnego Missouri uciekając przed cywilizacją. Sokole Oko jak zawsze bezinteresownie służy pomocą innym, ratując ich z opresji i narażając własne życie. Odbija z rąk bandytów piękną i tajemniczą Hiszpankę, godzi zwaśnionych Indian.
PODSUMOWANIE
Klasyczny cykl „Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka” to klasyka amerykańskiej literatury dla młodzieży, cechująca się barwnymi opisami przyrody i wartką akcją wśród indiańskich plemion. Seria ugruntowała pozycję Jamesa Fenimore`a Coopera jako klasyka literatury przygodowej, podobnie jak szereg marynistycznych powieści spod jego pióra: „Pilot” i „Czerwony Korsarz”.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz