Cykl na blogu „CultureZone”: „KSIĄŻKOSPEKTYWA”

Cześć wszystkim. W kolejnym odcinku „Książkospektywy” zostajemy jeszcze w Stanach Zjednoczonych, tylko zmieniany stulecie. Prosto z XVIII wieku przenosimy się do XIX wieku, by przypomnieć sobie „PRZYGODY TOMKA SAWYERA I HUCKA FINNA”. Zaczynamy.

KILKA SŁÓW O SERII

Przystępując do pracy nad „Przygodami Tomka Sawyera”, Mark Twain był poczytnym, znanym ze swojego humorystycznego pióra, pisarzem. Jednak pisana przez niego książka miała być pierwszą w jego dorobku powieścią (wcześniej wydał m.in. zbiór esejów pod tytułem „O sławnej skaczącej żabie z Calavelas”). Przede wszystkim wydał również dwa tzw. „szkice” - „The Story of Good Boy” oraz „The Story of the Wicked Little Boy” - o tak samo satyrycznym wydźwięku. W pierwszym z nich wzorowe dziecko nigdy nie zostaje nagrodzone i umiera, zanim zdąży wygłosić swoje ostatnie słowa, które starannie przygotowało. W drugim zły chłopiec kradnie i kłamie, jak Tom Sawyer, ale kończy jako odnoszący sukcesy bogacz. Tom stał się mieszanką tych małych chłopców, ponieważ jest jednocześnie łobuzem i chłopcem obdarzonym pewną hojnością.

Obie powieści – w szczególności „Przygody Hucka” - spotkały się z kontrowersjami, w efekcie których wycofywano je z bibliotek i księgarń. Źródłem kontrowersji były zarówno uprzedzenia rasowe (często pojawiające się określenie „nigger” oznaczające „czarnuch”), jak i potoczny język. Kontrowersje dotyczyły szczególnie „Przygód Hucka”, w której to książce występuje postać niewolnika Jima, a jednym z podejmowanych tematów był problem niewolnictwa. Twain, inspirując się swoim dzieciństwem, nie zamierzał w swoich powieściach idealizować otaczającej go rzeczywistości, stąd potoczystość językowa i brak tak bardzo dziś popularnej poprawności politycznej.

OMÓWIENIE TOMÓW

Bohaterem pierwszego tomu cyklu, „Przygód Tomka Sawyera” jest tytułowy psotny sierota z miasteczka nad rzeką Mississippi, gdzie mieszka wraz z przyrodnim bratem i ciotką Polly, która ma z nim prawdziwe urwanie głowy. Chłopiec ciągle wpada na jakiś pomysł, który wywraca do góry nogami życie najbliższej okolicy. Wyjadanie konfitur, wagary, ucieczki, włóczęgi po cmentarzach, pirackie przygody, poszukiwanie skarbu w podejrzanym towarzystwie, bójki i tym podobne ekscesy wpisują się na długą listę „przestępstw” głównego bohatera powieści Marka Twaina.

Drugi tom cyklu, „Przygody Hucka Finna” opowiada o przygodach najlepszego przyjaciela Tomka Sawyera, Huckleberry`ego Finna. W przeciwieństwie do Tomka, Huck jest półsierotą, jednak jego ojcem jest agresywny pijak, z którym chłopak nie utrzymuje kontaktu. Wraz z zaprzyjaźnionym czarnoskórym niewolnikiem, Jimem, żegluje tratwą po wodach Illinois i Missisipi, przeżywają dziesiątki przygód, pełnych napięć, wstrząsów i niebezpieczeństw. Mimo dotychczasowej przychylności losu, Murzyn Jim zostaje schwytany przez nieustąpliwych łowców. Na szczęście, w odpowiednim momencie, pojawia się niezawodny Tomek Sawyer, który pomaga przyjacielowi w ucieczce. Po wielu trudach bohaterowie książki osiągają - dosłownie i w przenośni - upragniony cel: wolność i swobodę.

Dwa następne tomy – oba napisane pod koniec życia Twaina, w l. 90 XIX wieku – należą do mniej popularnych od swoich poprzedników. „Tomek Sawyer za granicą” (znany też pod tytułem „Tomek Sawyer podróżuje”, albo „Wielka podróż Tomka Sawyera”) opowiada o wyprawie Tomka, Hucka i Jima balonem do Afryki. Z kolei czwarty tom cyklu, „Tomek Sawyer detektywem”, opowiada kryminalną historię, w której Tomek Sawyer niczym zawodowy detektyw, tropi złodzieja diamentów.

PODSUMOWANIE

Mimo kontrowersji, z jakimi zetknęły się powieści Twaina o Tomku Sawyerze i Hucku Finnie, przygody obu urwisów zyskały rzesze fanów na całym świecie (chociaż niektórym wydawnictwom zdarzało się poddawać książki cenzurze). O popularności cyklu niech świadczy fakt, że zarówno „Przygody Tomka Sawyera” jak i „Przygody Hucka” doczekały się licznych adaptacji zarówno serialowych, jak i filmowych („Tomek Sawyer za granicą” oraz „Tomek Sawyer detektywem” już nie, co tylko podkreśla jak mało popularne są to tomy tego cyklu).

link: https://lubimyczytac.pl/cykl/17057/przygody-tomka-sawyera