Cykl blogu CultureZone: UBÓSTWIANA ÓSEMKA.

Witam serdecznie. Fajnie jest czasem posłuchać dobrej MUZYKI KLASYCZNEJ, zwłaszcza gdy jest z takim powodzeniem WYKORZYSTYWANA choćby W MUZYCE POPULARNEJ. Nie wierzycie, że dochodziło i dochodzi do takich zabiegów. Zapraszam więc do mojego rankingu ośmiu zapożyczeń muzyki klasycznej w muzyce pop. Zaczynamy.

8, Enrico Caruso, „O sole mio” [melodia wykorzystana w: „It`s now or never” Elvisa Presleya]

Zaczynamy od utworu, który równie dobrze mógłby pasować do rankingu najlepszych przeróbek piosenek na inny język. Neapolitańska pieśń „O sole mio” została skomponowana w 1896 roku. Do dziś doczekała się kilkunastu wykonań (kto nie kojarzy wersji Luciano Pavarottiego?). Były to jednak wersje typowo klasyczne. Dopiero w 1960 roku doczekaliśmy się tej samej pieśni w przeróbce Elvisa Presleya pt. „It`s now or never”. Dzięki barytonowi króla rock`n`rolla można przyjąć, że Presley równie dobrze mógł nagrywać arie operowe, a mimo to fanki i tak piszczałyby z radości na koncertach.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=u1QJwHWvgP8

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=rgsKm8Ib8No

Za sprawą płyty Natalii Kukulskiej „Czułe struny” zawierającej piosenki z wykorzystaniem utworów fortepianowych Chopina, nasz narodowy kompozytor znów jest popularny. Szczególnie na warsztat brano słynny „Polonez as-dur”, jak choćby w tytułowej piosence Kukulskiej. Ale nie tylko tam. Przed Kukulską ten sam utwór wykorzystała też inna piosenkarka.

7, Fryderyk Chopin, „Polonez as-dur” [melodia wykorzystana w: „Romantyczność” Joanny Rawik]

„Polonez as-dur” należy do najsłynniejszych w dorobku Chopina i wykorzystywano go w wielu utworach muzyki rozrywkowej. Oto przykład. W 1969 roku na scenie w Opolu pojawiła się Joanna Rawik z piosenką „Romantyczność”. Pozornie w piosence nie słychać choćby jednej chopinowskiej nuty. Wystarczyło tylko zaczekać do refrenu, a wtedy można było usłyszeć rozpoznawalny początkowy fragment „Poloneza as-dur”. Utwór Rawik ma również to do siebie, że traktował on o kulturze romantycznej. Wykorzystanie utworu Chopina było więc tym bardziej na miejscu.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=m0olrJAmX60

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=xcWInxhGUCo

Zdarzały się i takie sytuacje, kiedy wykonawcy muzyki pop sięgali znacznie głębiej, aż do ciemnych odmętów średniowiecza, by wykorzystać w swoich utworach, często anonimowe, melodie. Jak choćby w przypadku duetu Simon and Garfunkel.

6, Anonim, „Scarborough Fair” [melodia wykorzystana w: „Scarborough Fair” Simon & Garfunkel]

Utwór „Scarborough Fair” to tradycyjna, angielska ballada, której powstanie datuje się mniej więcej na okres późnego średniowiecza. W późniejszych wiekach – między XVI, a XVII wiekiem – ballada kształtowała się na bazie innej pieśni: „The Elfin Knight”. „Scarborough Fair” był wykorzystywany w utworach wielu piosenkarzy (Herbie Hancock, Sarah Brightam, u nas: zespół Skaldowie), ale najbardziej znana to wersja duetu Simon & Garfunkel. Paul Simon i Art Garfunkel dodali od siebie tekst, który idealnie komponuje się z melodią średniowiecznej pieśni. Dzięki temu piosenka duetu tak łatwo wpada w ucho.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=XsvmjjQ9g9M

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=-Jj4s9I-53g

A skoro mowa o idealnym połączeniu muzyki klasycznej z tekstem piosenki pop, to co powiecie na piosenkę grupy Evanesence „Lacrymosa” wykorzystujący tytułową melodię Mozarta?

5, Wolfgang Amadeusz Mozart, „Lacrimosa” [melodia wykorzystana w: „Lacrymosa” Evanesence]

„Lacrimosa” Mozarta to ostatni napisany przez kompozytora fragment nieukończonego „Requiem”. Ponure i napawające grozą takty nie tylko idealnie oddają nastrój słynnej mszy żałobnej, ale również świetnie pasują do piosenki zespołu Evanesence pt. „Lacrymosa”. Nie tylko z powodu identycznego tytułu. W piosenkach grupy Evanesence dominuje gotycki nastrój i temat śmierci (wystarczy posłuchać „Bring me to life”…). Członkowie zespołu świetnie wiedzieli, co robią, pożyczając sobie z „Requiem” przerażająco brzmiące smyczki. Gdziekolwiek Mozart jest pochowany, chyba nie przewracałby się w grobie.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=k1-TrAvp_xs

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=hPyTFLd5y60

Muzykę klasyczną można usłyszeć nie tylko w piosenkach pop. Kiedy Andrew Lloyd Webber pisał muzykę do musicalu „Evita”, do słynnej pieśni „Don`t cry for me, Argentina” wykorzystał pierwsze takty III. części „Koncertu skrzypcowego” Johannesa Brahmsa.

4, Johannes Brahms, „Koncert skrzypcowy”, cz. III [melodia wykorzystana w: „Don`t cry for me, Argentina” Madonny]

Słuchając III części „Koncertu skrzypcowego” Johannesa Brahmsa na pierwszy rzut oka trudno zauważyć konotacje z „Don`t cry for me, Argentina”, nawet gdyby koncert skrzypcowy śpiewała sama Madonna. Spróbujcie jednak spowolnić utwór Brahmsa i zanucić już na samym początku „Doooon`t... cry for me… Ar-gen-ti-na”. Sądzę, że nawet osoby zasługujące na natychmiastową wizytę u laryngologa przyznają mi rację, że słychać tu trochę Brahmsa. Choć Andrew Lloyd Webber znany jest jako autor rock oper, nie jest wcale powiedziane, że gardził tym samym muzyką klasyczną. Czerpał z niej garściami na całego.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=Ev45Knhdlp8

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=SxOWlAJv0EM

Podium otwiera najczęściej przerabiany przez muzyków pop utwór muzyki klasycznej: słynna „V Symfonia” Ludwiga van Beethovena. Jest to, zresztą, kompozycja, która - podobnie jak „Don`t cry for me, Argentina” - została sprytnie zamaskowana w muzyce pop. Sięgnęli po nią chociażby muzycy z zespołu Deep Purple w kultowym „Smoke on the water”.

3, Ludwig van Beethoven, „V Symfonia” [melodia wykorzystana w: „Smoke on the water” Deep Purple]

Chyba każdy, kto słyszał chociaż raz „Smoke on the water”, kojarzy słynny gitarowy riff, który przewija się przez cały utwór. A jeśli nie, to dopiero powinien się zapisać na wizytę u laryngologa. To właśnie w gitarowym riffie (odpowiednio zmodyfikowanym) ukryte są pierwsze takty „V Symfonii” Beethovena. Zwracał na to uwagę już chociażby gitarzysta zespołu: Ritchie Blackmore, który riff wykonywał. Panowie z zespołu Deep Purple odpowiednio zwolnili i przerobili melodię od Beethovena tworząc tak oto riff, który przeszedł do historii muzyki rozrywkowej i jest znany każdemu gustującemu w muzyce pop.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=B7pQytF2nak

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=zUwEIt9ez7M

„Kanon d-dur” Johanna Pachelbera (podobnie jak „V Symfonia” Ludwiga van Beethovena) był wiele razy wykorzystywany w muzyce pop. Ot, choćby przez Beatlesów podczas komponowania „Let it be”.

2, Johann Pachelber, „Kanon d-dur” [melodia wykorzystana w: „Let it be” The Beatles]

„Kanon d-dur” to kompozycja z doby baroku. Jego charakterystyczną cechą jest narastający nastrój, osiągnięty przez stosowanie w przebiegu utworu coraz drobniejszych wartości rytmicznych. Za pewne trudno to usłyszeć w piosence The Beatles. Nie zmienia to jednak faktu, że kompozycja Pachelbera był wykorzystywany nie raz i nie dwa razy (inna popularna piosenka wykorzystująca melodię z „Kanon d-dur” to utwór „C U When U Get There” rapera Coolio). A co do Beatlesów, to korzystając z barokowej melodii stworzyli jedną z najbardziej znanych piosenek w całej swojej karierze.

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=USbuQKlWbsQ

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=ZceY6NHOnbY

Jeśli mowa o wykorzystaniu muzyki klasycznej w muzyce pop, to trzeba sięgnąć po utwór Johanna Sebastiana Bacha „Aria g-dur”. Posłuchajcie jej bardzo uważnie. Brzmi znajomo? Jeśli znacie piosenkę „Everything is gonna be alright”, to nic dziwnego.

1, Johann Sebastian Bach, „Aria g-dur” [melodia wykorzystana w: „Everything is gonna be alright” Sweetbox]

„Toccata i fuga” to z pewnością najsłynniejsza kompozycja Johanna Sebastiana Bacha, ale to „Aria g-dur” miała (mówiąc kolokwialnie) największe i najlepsze wzięcie w muzyce pop. Znalazła swe miejsce w 1997 roku, kiedy niemiecki zespół hip hop Sweetbox nagrał piosenkę „Everything is gonna be alright”. Kompozycja Bacha przewija się przez całą piosenkę, świetnie komponując się z tekstem i jest najlepszym dowodem jak zamiast komponować swoją muzykę, lepiej wykorzystać czyjś utwór. Piosenka Sweetbox stała się hitem i trafiła na szczyty list w wielu krajach. I kto powiedział, że muzyka klasyczna jest już passé?

omawiany utwór: https://www.youtube.com/watch?v=GMkmQlfOJDk

wykorzystanie: https://www.youtube.com/watch?v=rzTT5M8zBu4

To była moja lista najlepszych wykorzystań muzyki klasycznej w muzyce pop. Piszcie w komentarzach, jakie wy znacie przykłady użycia klasyki w muzyce pop, a my widzimy się za tydzień z nowym rankingiem. Cześć. I miłego słuchania.