Cykl na blogu CultureZone: ALEJA GWIAZD POPKULTURY.

WALT DISNEY: W KRAINIE MARZEŃ

Twórca niezapomnianych postaci animowanych. Założyciel słynnej wytwórni filmowej i pomysłodawca popularnego, kalifornijskiego parku rozrywki. W dzisiejszym odcinku „Alei Gwiazd Popkultury” przybliżę sylwetkę WALTA DISNEYA. Zapraszam.

MŁODOŚĆ

Walt Disney urodził się 5 grudnia 1901 roku. Jego ojcem był Elias Disney: drobny farmer i biznesmen. Dzieciństwo spędzone na rodzinnej farmie Walt wspominał bardzo chłodno, przede wszystkim z powodu surowego wychowania przez ojca: Elias Disney wielokrotnie bił swojego syna. Walt miał również liczne rodzeństwo, w tym starszego brata, Roya, do którego był bardzo przywiązany. Równie silna więź łączyła go z matką; kiedy po latach zmarła na skutek zaczadzenia w łazience z powodu zepsutego pieca podgrzewającego wannę, Disney obwiniał się za odkładanie naprawy pieca.

Początkowo marzył, by zostać kolejarzem, ale zaniechał tego (choć słabość do pociągów w nim została). Odkrył inne powołanie: rysunki. Ojciec, jak łatwo się domyślić, nie był z tego zachwycony, dlatego Disney studiował rysowanie po nocach. W wieku szesnastu lat porzucił naukę, by wstąpić do armii. Był za młody na rekrutację, ale wystarczająco dużo, by zaciągnąć się do Czerwonego Krzyża. W Czerwonym Krzyżu pracował jako kierowca; sanitariuszem, niestety, również nie mógł zostać.

Po wojnie, za namową brata Roya, Disney zatrudnił się w Kansas City Film Ad Company jako animator; wcześniej próbował zarabiać roznosząc gazety. W Kansas Disney założył pierwszą wytwórnię filmową produkującą krótkometrażowe animacje. Wytwórnia słabo zarabiała, dlatego bracia przenieśli się do Kalifornii, w którym założyli drugą wytwórnię: Walt Disney Pictures.

KARIERA

Wbrew pozorom, pierwszą postacią wymyśloną przez Disneya nie była wcale Myszka Miki. Pierwszy był Królik Oswald, który pierwszy raz pojawił się w krótkometrażówkach z lat 20. Szybko stał się popularną postacią, a Disney zaczął wymyślać kolejne postaci.

Według znanej anegdoty, Disney podczas podróży pociągiem wymyślił rozpoznawalną na całym świecie Myszkę Miki. Początkowo miała nosić imię Mortimer, ale żona Disneya zasugerowała imię Miki. Postać zadebiutowała w niemej krótkometrażówce „Piane Crazy” z 15 maja 1928 roku. Dźwiękowa Myszka Miki po raz pierwszy pojawiła się już kilka miesięcy później, w animacji pt. „Parostatek Willie” z 18 listopada tego samego roku; w oryginalnej wersji językowej, Miki`emu głosu użyczył sam Walt Disney we własnej osobie.

https://www.youtube.com/watch?v=BBgghnQF6E4

Sukces Myszki Miki był tak ogromny, że Walt Disney z powodzeniem zaczął wymyślać kolejne postaci. W 1930 roku zadebiutował pies Pluto, wierny towarzysz Myszki Miki, w 1932 roku: Goofy, najlepszy przyjaciel Myszki Miki. Natomiast 9 czerwca 1934 roku pierwszy raz - w animacji „The Wise Little Hen” (po polsku „Mądra Kurka”) - pojawił się Kaczor Donald, który miał być w założeniu całkowitym przeciwieństwem Myszki Miki (podczas gdy Miki miał spokojny charakter, Donald był – mówiąc wprost – pierzastym furiatem…).

https://www.youtube.com/watch?v=u4g6Qg1H7wA

Przełomowym rokiem dla Disneya i jego wytwórni był r. 1937. To wtedy premierę miała animacja pt. „KRÓLEWNA ŚNIEŻKA I SIEDMIU KRASNOLUDKÓW”, powszechnie uważana za pierwszą pełnometrażową animację w historii kina (chociaż pierwsza taka animacja pt. „Dyktator” pojawiła się już w 1935 roku – była to jednak satyra polityczna). Choć praca nad filmem była czasochłonna i przebiegała w drakońskich warunkach (dość wspomnieć, że wytwórni groziło bankructwo), ostatecznie produkcja odniosła ogromny sukces, przypieczętowany Oscarem (Disney otrzymał jednego Oscara naturalnej wielkości i siedem miniaturowych figurek).

Po nim były następne animacje w dorobku Disneya jak np.: „PINOKIO”, „FANTASIA” (oba filmy z 1940), „DUMBO” (1941), „BAMBI” (1942), „KOPCIUSZEK” (1950) itd. Wszystkie odniosły ogromny sukces.

STYL

Disney miał bardzo trudne dzieciństwo, co niewątpliwie odbiło się zarówno na sposobie traktowania pracowników jego wytwórni, jak i na jego twórczości. Świat i fabuły filmów wyprodukowanych przez słynnego producenta wydają się cukierkowe i wyidealizowane, co było formą terapii po traumatycznym dzieciństwie i traktowaniu przez ojca.

Znamienne jest też to, że od l 40 w filmach Walta Disneya zaczęły pojawiać się sieroty i półsieroty. Związane jest to ze śmiercią matki Disneya, do której doszło w 1937 roku. Od tamtego czasu w animacjach Disneya pojawiały się sieroty (Kopciuszek), albo pół sieroty (Pinokio; biorąc pod uwagę, że traktował Gepetta jak ojca, można go nazwać półsierotą). W tym samym 1937 roku Disney wymyślił też Hyzia, Dyzia i Zyzia, siostrzeńców Kaczora Donalda, o których rodzicach widzowie nic nie wiedzieli; dopiero potem rysownik komiksów Don Ross wymyślił siostrę Donalda, kaczkę Dellę (jednak jego szwagier i mąż Delli, pozostawał anonimowy).

Disneyowi można też zawdzięczać coś, co udoskonalił George Lucas: franczyzę, a więc zarabianie na filmie nie tylko przez sprzedaż biletów, ale również gadżetów. Jeszcze w l. 20 zaczęły się pojawiać pierwsze produkty firmowane logo Disneya. Sam Walt Disney wraz z Royem Disneyem założyli w 1923 roku koncern medialny Walt Disney Company, który skupiał się m.in. właśnie na franczyzie. Później przykład z Disneya zaczął brać także George Lucas po premierze „Gwiezdnych Wojen. Epizodu 4: Nowej nadziei”, który zrzekł się pieniędzy za reżyserię, by skupić się na zarobkach za całą gwiezdnowojenną sagę. Jak widać Disney po latach doczekał się godnego następcy.

OSTATNIE LATA

Po sukcesie kolejnej animacji, „Kopciuszka”, Disney wpadł na pomysł stworzenia parku rozrywki, który odwiedzałaby rodzina z całego świata. Zwiedzający mogli odwiedzić różne fantastyczne światy powołane do życia w bajkach Disneya. Nie dość na tym, rodzice z dziećmi mogli też zobaczyć na własne oczy bohaterów animacji disnejowskich: Kaczora Donalda, Myszkę Miki, Psa Pluto i Goofy`ego. Tym wyjątkowym parkiem rozrywki był powołany na Florydzie i znany doskonale wszystkim Disneyland.

Walt Disney produkował kolejne animacje, miał również w planach inne filmy oparte na klasycznych bajkach. Powstały chociażby: „ALICJA W KRAINIE CZARÓW” (1951), „ŚPIĄCA KRÓLEWNA” (1959), „101 DALMATYŃCZYKÓW” (1961). W latach 50 w wytwórni Disneya zaczęły się pojawiać również filmy aktorskie: pierwszym była adaptacja powieści Juliusza Verne`a „20 000 MIL PODMORSKIEJ ŻEGLUGI” (1953) z Kirkiem Douglasem w roli Neda Landa.

Z wielu planów musiał zrezygnować z powodu ówczesnej technologii (to Walt Disney jako pierwszy wpadł na pomysł ekranizacji „Roszpunki”, którą jego wytwórnia sfilmowała w 2010 roku jako „ZAPLĄTANYCH”, ale musiał zrezygnować, bo nie był w stanie zebrać wystarczająco dużo pieniędzy). Na początku lat 60 zdiagnozowano u niego raka płuc (Disney nałogowo palił).

Zmarł w 1966 r. Warto dodać, że wokół jego śmierci narosła miejska legenda o hibernacji Disneya i wybudzeniu go w 2066 r. Legenda była związana z modą na hibernację, która nastała właśnie w latach 60.

Za co warto docenić Walta Disneya? Za to, że dał naszym rodzicom, ale też nam samym niezapomnianych bohaterów dzieciństwa. Za to, że przysłużył się branży filmowej, a także wywarł wpływ na zarobki z filmów. Mimo trudnego charakteru, który wynikał z przykrego dzieciństwa, warto docenić trud i zaangażowanie Disneya w rozwój animacji.

link z filmografią Disneya: https://www.filmweb.pl/person/Walt+Disney-40317