Cykl na blogu CultureZone: NUTKA NOSTALGII

Witam was serdecznie. Kiedy w ostatni wtorek włączyliście dowolną rozgłośnię radiową, za pewne trafiliście na jakąś „piosenkę z dzwoneczkiem”. Dlatego w tym odcinku „Nutki nostalgii” wejdziemy już w świąteczny nastrój i w związku z rozpoczęciem grudniowej pory, zagłębimy się w historię jednej z najsłynniejszych „piosenek z dzwoneczkiem”: słynnego „DO THEY KNOW IT`S CHRISTMAS ?” Band Aid. Zaczynamy.

HISTORIA UTWORU

Historia piosenki „Do they know it`s Christmas?” nierozerwalnie wiąże się z osobą Boba Geldofa, wokalisty zespołu Boomtown Rats. Geldof obejrzał jesienią 1984 roku film dokumentalny o głodujących mieszkańcach Etiopii. Materiał tak go poruszył, że wpadł na pomysł napisania charytatywnej piosenki, której koszt miał być przeznaczony właśnie dla głodujących w Etiopii. A ponieważ Święta były za pasem, Geldof postanowił, że piosenka będzie miała tematykę świąteczną. W wywiadzie przeprowadzonym na antenie radia BBC Radio 1 Geldof namawiał chętnych piosenkarzy do wspólnego wykonania utworu. Samą rekrutację wspominał następująco:

„Zadzwoniłem do Stinga, a on powiedział: >>Tak, możesz na mnie liczyć<<, a potem Simon Le Bon tak po prostu powiedział: >>Podaj mi datę, a my uporządkujemy harmonogram<<. Tego samego dnia przechodziłem obok stojącego niedaleko antykwariatu, jednak Gary Kemp właśnie miał wyruszyć w trasę do Japonii. Powiedział, że też jest na to gotowy i musi czekać dziesięć dni, aż Balet Spandau wróci do kraju… Nagle do mnie dotarło. Pomyślałem: >>Chryste, mamy tu prawdziwych najlepszych chłopców, wszystkie wielkie nazwiska w muzyce pop są nagle gotowe i chętne do tego...<< Wiedziałem wtedy, że się udało, i tak po prostu zdecydowałem się na resztę twarzy, a potem zaczął dzwonić do wszystkich, prosząc ich o zrobienie tego”.

Wkrótce zrekrutowani zostali również inni chętni do wykonywania świątecznej piosenki Boba Geldofa.

Słowa do piosenki „Do they know it`s Christmas?” napisali wspólnie Geldof i Midge Ure (wokalista grupy Ultravox). Do nagrania zaprosili wybranych piosenkarzy. Lista chętnych, tworzących wspólnie grupę Band Aid była imponująca: Paul Young, Boy George, George Michael, Simon LeBon, Sting i Bono. Solo na perkusji miał wykonać Phil Collins, wtedy jeszcze wokalista Genesis, mający również na koncie dwie solowe płyty.

Piosenka została nagrana 25 listopada 1984 roku, a wydana 29 listopada tego samego roku na płycie zespołu Band Aid. Z miejsca stała się hitem i dziś jest niekwestionowanym klasykiem wśród „piosenek z dzwoneczkiem”.

ANALIZA

Piosenka składa się z dwóch części:zwrotki i pomostu, które umożliwiają indywidualnym śpiewakom wykonanie różnych wersów; oraz chór w postaci dwóch powtarzanych przez zespół fraz. Pierwsza linijka nagrania jest śpiewana przez Paula Younga w wersji z 1984 roku, Kylie Minouge w wersji z 1989 roku, Chrisa Martina z Coldplay w wersji z 2004 roku oraz One Direction w wersji z 2014 roku. Linię zaśpiewał David Bowie na koncercie Live Aid w 1984 roku.

Co zdecydowało o wielkim sukcesie „Do they know it`s Christmas?”? Przecież „piosenki z dzwoneczkiem” pojawiały się już wcześniej (kto nie kojarzy świątecznych standardów w rodzaju „Let it snow”, „Jingle Bells”, lub „We wish you a Merry Christmas?”).

Za sukcesem „Do they know it`s Christmas?” staje charytatywny charakter świątecznego utworu. Geldof wpadł na genialny i płynący prosto z serca pomysł, by świąteczną piosenkę uczynić charytatywnym utworem przeznaczonym na szczytny cel. Trzeba w tym miejscu wspomnieć o zaangażowaniu kilku znanych wykonawców. Takie nazwiska jak Paul Young, George Michael, czy Bono były rozpoznawalne. Nic zatem dziwnego, że w dniu premiery longplaya, zdołano zebrać całkiem sporą sumę potrzebną na ratowanie głodujących w Etiopii.

Nie dość na tym. Sukces piosenki Geldofa był również pośrednią przyczyną organizacji serii charytatywnych koncertów pod wspólną nazwą Live Aid. W ten sposób Bob Geldof, prócz nagranej ze swoim zespołem piosenki „I don`t like mondays” zaistniał także dzięki jeszcze jednej piosence.

Poza tym trzeba również wspomnieć o znakomitych, ściskających za serce słowach samego Geldofa i Midge`a Ure. Świadczą o tym, że – chociaż na całym świecie panuje świąteczny klimat – nikt do końca nie wie, czy Święta obchodzą też ubodzy mieszkańcy Etiopii.

PREMIERA

Piosenka odniosła ogromny sukces i doczekała się wielu coverów. Te powstały kolejno: w 1989 r., w 2004 r. i w 2014 r. Wszystkie różnią się wykonaniami i dodanymi wersami, ale zamysł pozostawał zawsze ten sam: charytatywny cel. Dlatego, choć każda inna, wszystkie wersje świadczą o niegasnącej popularności tego znakomitego i szczytnego utworu w dorobku Geldofa. Z kolei coroczne puszczanie „Do they know it`s Christmas?” (obojętnie w jakiej wersji) zdaje się to potwierdzać.

link do piosenki: https://www.youtube.com/watch?v=j3fSknbR7Y4

TŁUMACZENIE

Band Aid

CZY ONI WIEDZĄ, ŻE ŚWIĘTA SĄ

Paul Young:

To świąteczny czas, nikt nie potrzebuje się bać.

W świąteczny czas wpuszczamy blask i odsuwamy cień.

Boy George:

A w tym świecie przepychu, możemy rozdawać uśmiech,
Objąć ramionami cały ten świat gdy mamy świąteczny czas.

George Michael:

Wpierw zmów modlitwę, pomódl się za innych.

George Michael & Simon LeBon:

W świąteczny czas to trudne, lecz gdy czynisz radość

Za oknem znajduje się świat

Sting:

Który jest światem obaw i strachu,

Gdzie jedyną wodą płynącą jest

Bono:

Strumień gorzkich łez,

A dzwoneczki świąteczne dzwonią tak, 

Jakby rozlegały się dzwony zagłady.

Cóż, podziękuj dziś Bogu, że biją im, nie tobie.

Wszyscy:

W ten świąteczny czas nie spadnie na Afrykę śnieg,

Największym darem im danym będzie tym razem życie,

Gdzie nic nie wzrasta,

Nie ma deszczu, ani nie płyną rzeki.

Czy oni wiedzą, że Święta są cały rok?

Paul Young:

To za ciebie,

Wznieś toast za wszystkich.

To za nich,

Pod rozpalonym słońcem.

Wszyscy:

Czy oni wiedzą, że Święta są cały rok?

Nakarm świat,

Nakarm świat…

Nakarm świat,

Niech się dowiedzą, że to znów Świąt czas

Nakarm świat,

Niech się dowiedzą, że to znów Świąt czas

Nakarm świat,

Niech się dowiedzą, że to znów Świąt czas

Nakarm świat,

Niech się dowiedzą, że to znów Świąt czas