Cykl na blogu „CultureZone”: BOHATEROWIE POPKULTURY

Witam serdecznie. W najnowszym odcinku „Bohaterów Popkultury” odwiedzimy ponurą i przerażającą Transylwanię, wsłuchując się w odgłosy wydawane przez „dzieci nocy”, zawitamy do zamku jednego z najsłynniejszych wampirów w kulturze popularnej. Oto jak prezentowała się historia HRABIEGO DRACULI.

Dane:

Twórca: Bram Stoker

Odtwórcy: Max Schreck [„Nosferatu: Symfonia grozy”, reż. Friedrich Wilhelm Murnau]

                  Bela Lugosi [„Dracula”, reż. Tod Browning]

                  Christopher Lee [„Horror of Dracula”, reż. Terence Fisher]

                  Klaus Kinski [„Nosferatu wampir”, reż. Werner Herzog]

                  Frank Langella [„Dracula”, reż. John Badham]

                  Gary Oldman [„Bram Stoker`s Dracula”, reż. Francis Ford Coppola]

                  Leslie Nielsen [„Dracula: Wampiry bez zębów”]

                  Gerard Butler [„Dracula 2000”, reż. Patrick Lussier]

                  Richard Roxburgh [„Van Helsing”, reż. Stephen Sommers]

                  Jonathan Rhys-Meyers [„Dracula”, twórcy: Cole Haddon i Daniel Knauf]

                  Luke Evans [„Dracula. Historia nieznana”, reż. Gary Shore]

HISTORIA POWSTANIA. GENEZA POSTACI

Hrabia Dracula narodził się na kartach powieści irlandzkiego pisarza Brama Stokera pt. „Dracula” z 1897 r. Przygotowując się do pisania, Stoker zwiedził Transylwanię, studiował dzienniki osób zamieszkujących te tereny, a jego brat-kardiolog dostarczał mu cennych informacji na temat krwi. Przede wszystkim jednak wykorzystał autentyczną historię rumuńskiego księcia, ubarwiając ją licznymi legendami związanymi z okrucieństwem wspomnianego władcy.

Pierwowzorem Draculi miał być bowiem rumuński książę Vlad III Tepes (Palownik). Jego ojciec, Vlad II Dracul (Diabeł), wzbudzał strach wśród swoich poddanych za sprawą swojego okrucieństwa. Przejmując po nim tron, Vlad III miał odziedziczyć nie tylko ziemię, ale też charakter i metody rozprawiania się z nieposłusznymi poddanymi. Zdrajców i przestępców, rumuński książę rozkazywał nabijać na pale; stąd też miał się wziąć jego przydomek Palownik. Według krwawej legendy, Vlad III miał również wypijać krew nabitych na pal, co miało mu zapewnić nieśmiertelność. Te wszystkie elementy, a także zamek w Branie (omyłkowo uznany za siedzibę Vlada III), przyczyniły się do narodzin legendy o krwiożerczym wampirze, hrabi Draculi.

Dość ciekawym elementem jest tło, w jakim rozgrywa się historia Vlada III Tepesa. Bram Stoker nie wykorzystał jej w swojej książce, choć nie oznacza to, że nie jest warta uwagi. Dość wspomnieć, że pojawia się w mniej lub bardziej wiernych ekranizacjach książki irlandzkiego pisarza. Rumunia była wtedy najeżdżana przez Turków. By się przed nimi uchronić, zawiązano formalny sojusz przywódców Węgier, Saksonii i Székely, znany jako Unia Trzech Narodów.. Dowódca wojskowy pochodzenia rumuńskiego, Janos Hunyadi, organizował obronę Królestwa Węgier aż do swej śmierci w 1456 r. Rosnące podatki oburzyły transylwańskich chłopów, co doprowadziło do buntu w 1437 r., stłumionego przez węgierską szlachtę oraz przywódców społeczności saksońskiej i székely. Prawosławnych rumuńskich wodzów wykluczono ze Związku. Ostatecznie Królestwo Węgier upadło, natomiast Turcy zajęli części Banatu i Kriany w 1541 r

Chociaż Bram Stoker nie był wybitnym pisarzem, a sama powieść napisana jest stylem archaicznym, książka stała się bestsellerem (dotykała bowiem tematów, które w XIX wieku były tabu, jak np. seksualność), a jej autor zapisał się w historii literatury i kultury popularnej jako twórca najsłynniejszego wampira w kulturze popularnej.

OBSADA POSTACI

Siłą rzeczy, kiedy bracia Lumiere wynaleźli film, należało się spodziewać jak najszybszej ekranizacji książki. Na przeszkodzie stanęła jednak wdowa po bramie Stokerze, która nie zgadzała się na jej sfilmowanie. Dlatego pierwsza nieoficjalna ekranizacja książki, film pt. „Nosferatu: Symfonia grozy” Friedricha Wilhelma Murnaua, to w zasadzie bardziej pastisz dzieła Stokera, w którym zmieniono lokalizację i imiona głównych bohaterów. W tytułową rolę wcielił się Max Schreck, aktor owiany mroczną tajemnicą, wokół którego narodził się mit, że on sam musiał być wampirem. W latach 70 Werner Herzog zrealizował kolorowy remake filmu pt. „Nosferatu: Wampir”, w którym wystąpił Klaus Kinski, przedstawiający swojego bohatera w zupełnie innym, bardziej dramatycznym, świetle.

Pierwszą oficjalną ekranizacją powieści Brama Stokera był dopiero film „Dracula” Toda Browninga. Główną rolę zagrał węgierski aktor, Bela Lugosi, który stworzył ikoniczną postać krwiożerczego potwora owianego mroczną tajemnicą. Po nim kolejną ikoniczną wersję Draculi stworzył dopiero Christopher Lee w serii horrorów studia Hammer Films zapoczątkowanej klasycznym „Horror of Dracula” Terence`a Fishera. W tej wersji Dracula to arystokrata o naturze potwora. Równie ważną dla kina rolę stworzył również Gary Oldman w adaptacji Francisa Forda Coppoli, ukazując Draculę jako nieszczęśliwego kochanka (podobnie jak wcześniej zrobił to Frank Langella w adaptacji Johna Badhama z 1979 roku). Ostatnimi odtwórcami ról Draculi byli m.in. Gerard Butler („Dracula 2000”, reż. Patrick Lussier), oraz Luke Evans („Dracula nieznany”, reż. Gary Shore). Później Dracula jeśli w ogóle się pojawiał, to tylko w produkcjach telewizyjnych. W tym czasie kina były zdominowane przez nastoletnie wersje krwiopijców.

Prócz nich w hrabiego wcielali się również Leslie Nielsen w parodii wyreżyserowanej przez Mela Brooksa w 1995 r, oraz Jonathan Rhys Meyers w serialu inspirowanym książką Stokera. Dracula stał się też bohaterem filmowych wariacji na temat powieści, tu warto odnotować film „Van Helsing” Stephena Sommersa, w którym w postać Draculi wcielił się Richard Roxburgh.

MOCE

Ponieważ Dracula jest wampirem, jest aktywny tylko nocą. W dzień śpi w trumnie. Dla zaspokojenia swojego apetytu, a także żeby zachować nieśmiertelność, pije ludzką krew. Potrafi zmienić się w nietoperza, a ponieważ przybiera tą konkretną postać, umie również chodzić po ścianie, głową w dół.

Draculę można łatwo pokonać, wbijając mu kołek w serce. Trzeba tylko wykorzystać najwłaściwszą okazję, na przykład kiedy wampir jeszcze śpi. Dracula, jak każdy wampir, nie znosi również zapachu czosnku, oraz wody święconej. Poza tym nie posiada również ludzkiego odbicia.

W JAKICH PRODUKCJACH WYSTĘPUJE

Dracula jest bohaterem licznych filmów opartych na, lub inspirowanych powieścią Brama Stokera. Wcielało się w niego wielu aktorów, a każdy z nich ukazywał swojego bohatera na własny sposób, uatrakcyjniając popkulturowego krwiopijca. Do najważniejszych filmów o Draculi należą: „Nosferatu: Symfonia grozy”, będący pastiszem książki Stokera, „Dracula” Toda Browninga, „Horror of Dracula” Terence`a Fishera, a także „Bram Stoker`s Dracula” Francisa Forda Coppoli.