Cykl na blogu „CultureZone”: UBÓSTWIANA ÓSEMKA.

Witam serdecznie. Przed wami nowy odcinek „Ubóstwianej ósemki”. Czy słuchając jakichś piosenek nie wyszliście z założenia, że pewne melodie brzmią wam dziwnie znajomo? No, właśnie. Zresztą, nie jeden raz o czymś takim wspominałem w cyklu „Nutka nostalgii”. To, co prawda, przypadłość współczesnych gwiazd estrady, jednak MUZYCZNE ZAPOŻYCZENIA zdarzały się także w dawnej muzyce rozrywkowej. Wybrałem dla was osiem przypadków, gdy w znanych piosenkach brzmiały pożyczone melodie z innych piosenek. Zaczynamy.

8, „Where the lights are low”, Toby Romeo/Felix Jaehn/Faulhaber [oryginalna melodia: „The Riddle”, Nik Kershow]

Jak się wcześniej rzekło, muzyczne zapożyczenia najczęściej kojarzone są ze współczesnymi piosenkami. Dlatego zaczniemy od świeżego, bo tegorocznego, przykładu. Mniejsza z tym, jaki jest powód takich muzycznych „zrzynek”. Grunt, że współcześni artyści/artystki, jeśli już pożyczają, to z klasyki. Wystarczy posłuchać melodii „Where the lights are low”, by poznać w niej takty z „The Riddle”. Hit Nika Kershowa był, zresztą, przerabiany niejeden raz. Po tą piosenkę sięgali Jack Holiday & Mike Candys w 2015 roku („The Riddle Athem”), a przede wszystkim DJ Gigi D`Agostini w 1999 roku („The Riddle”). Ma się wzięcie, nie?

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=Ehcf_RarhU0

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=bDygS0a6Tgo

Przy nagrywaniu piosenek nie ważne jest, jak zakończyć, ale jak zacząć. Wiedziała o tym Beata Kozidrak, wykorzystując w jednej ze swoich piosenek pierwsze takty „The way it is” Bruce`a Hornsby`ego.

7, „Siedzę i myślę”, Beata Kozidrak [oryginalna melodia: „The way it is”, Bruce Hornsby]

Gdyby ktoś zaproponowałby wam posłuchanie pierwszych taktów „Siedzę i myślę”, pewnie zawołalibyście: To przecież 2Pac i jego „Changes”. I za pewne niejednemu kopara opadłaby z wrażenia, gdyby usłyszeli wesoły głos Beaty Kozidrak zamiast rapsów 2Paca. Oba utwory wykorzystały charakterystyczny wstęp na fortepianie pochodzący z hitu Bruce`a Hornsby`ego pt. „The way it is”. Przebój Beaty Kozidrak raczej trudno nazwać polską przeróbką tamtej piosenki, choć melodia jest niemal identyczna. Z kolei 2Pac, za pewne chcąc nawiązać do oryginału, w swoim utworze co chwilę powtarza: „That`s just the way it is”.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=aHdePA4SUAE

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=GlRQjzltaMQ

Nie tylko linie melodyjne mogą być „zrzynką” ze starego przeboju. To samo dotyczy także charakterystycznych odgłosów. Słychać to zwłaszcza w piosence duetu Will.I.Am i Nicki Minaj „Check it out”.

6, „Check it out”, Will.I.Am & Nicki Minaj [oryginalna melodia: „Video killed radio star”, The Buggles]

Po pierwszym wysłuchaniu piosenki, trudno odmówić utworowi nowoczesności: począwszy od basów, a skończywszy na pstrokatym wideoklipie. Ale po drugim wysłuchaniu, w uszy powinno się rzucić to dziwnie znajome nucenie, które u Will.I.Ama i Nicki Minaj przewija się przez całą piosenkę. To „Uuuuu o-o” to nawiązanie do jednej z najsłynniejszych piosenek w historii muzyki pop: „Video killed radio star” zespołu The Buggles, gdzie właśnie można usłyszeć to wesołe nucenie. Ponieważ piosenka do dziś jest znana (nie tylko przez teledysk, który jako pierwszy wyemitowano w MTV), nic dziwnego, że została odświeżona.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=pqky5B179nM

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=W8r-tXRLazs

Niektóre legendy estrady poprzez pożyczanie starszych melodii, dopuszczały się plagiatów. Wiedział coś o tym Johnny Cash nagrywając piosenkę „Folson Prison Blues”.

5, „Folson Prison Blues”, Johnny Cash [oryginalna melodia: „Crescent City Blues”, Gordon Jenkins feat Beverly Marsh]

Piosenka legendy muzyki country jest jedną z najbardziej znanych w dorobku Johnny`ego Casha. Po jej nagraniu wybuchła jednak afera: Gordon Jenkins i Beverly Marsh dostrzegli w melodii piosenki Casha łudzące podobieństwa do „Crescent City Blues” (nawet tytuły obu piosenek były do siebie podobne). Różnica była taka, że u Casha melodię przyspieszono. Cash przyznał, że nie miał wtedy pojęcia o zostaniu profesjonalnym autorem tekstów, a później źle go poinformowano o jego prawie do tak luźnego pożyczania. Sprawa skończyła się zapłaceniem Jenkinsowi 75 000 dolarów ugody w wyniku procesu sądowego.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=F8CyUhqUGQg

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=T3M3Igjnbhs

O mało procesem sądowym nie skończyła się afera związana z użyciem pewnej melodii w przeboju Nirvany „Come as you are”.

4, „Come as you are”, Nirvana [oryginalna melodia: „Eighties”, Killing Joke]

Po wydaniu tej piosenki wybuchła afera, kiedy muzycy z grupy Killing Joke zauważyli, że chłopaki z grupy Nirvana bez zgody wykorzystali melodię z piosenki „Eighties”. Według nich melodia w „Come as you are” jest taka sama, tylko została spowolniona. Jak usprawiedliwiali się członkowie Nirvany? Najprostszym argumentem: że nigdy nie słyszeli ani o zespole Killing Joke, ani tym bardziej nie słuchali ich piosenki. Jak było dalej? Tu wersje się rozbiegają. Jedna mówi, że grupa Killing Joke wycofała oskarżenia o plagiat po samobójstwie Kurta Cobaina, inna wersja podaje, że nie wytoczyli procesu, gdy sędziowie puścili im taką oto wcześniejszą melodię: https://www.youtube.com/watch?v=M0tA4MvnlOY.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=vabnZ9-ex7o

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=x1U1Ue_5kq8

Podium otwiera kolejna współczesna piosenka wykorzystująca starszą melodię – i to nie tak znowu bardzo starą, bo zaledwie z lat 90...

3, „Wild Thoughts”, DJ Khaled & Rihanna [oryginalna melodia: „Maria, Maria” Carlosa Santany]

Nagrana w duecie z Rihanną piosenka miała swoją premierę w 2017 roku i łączyła w sobie elementy R&B, oraz hip hopu. Odniosła nawet pewien sukces. Słuchając jej, pewnie ciężko znaleźć w niej jakieś konotacje z hitem „Maria, Maria” nagranym przez Carlosa Santanę. Wręcz nasuwa się słuchaczowi pytanie, czym kierował się DJ Khaled? Czysta inspiracja Carlosem Santaną i jego cudowną gitarą? Podobieństwa są uderzające, zwłaszcza w partiach gitarowych, choć po prawdzie faktycznym mistrzem w pląsaniu po gitarze w tym przypadku jest maestro Santana. Ale przynajmniej można sobie popatrzeć na piękną Rihannę.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=fyaI4-5849w

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=nPLV7lGbmT4

Srebro należy się piosence, której autorom wytoczono jeden z najgłośniejszych procesów za naruszenie praw autorskich: Led Zeppelin i „Stairway to heaven”.

2, „Stairway to heaven”, Led Zeppelin [oryginalna melodia: „Taurus”, Spirit]

Krótki instrumentalny utwór „Taurus” zespołu Spirit aż nadto przypominał słynny gitarowy riff do „Stairway to heaven”. Tego samego zdania był basista zespołu Spirit, Mark Anders. W maju 2014 roku basista Spirit, Mark Anders, wraz ze spadkobiercami Randy`ego Californii, złożył pozew o naruszenie praw autorskich przeciw Led Zeppelin i nakazał „wydanie albumu zawierającego piosenkę”, próbując uzyskać uznanie dla zmarłego w 1997 r kolegi z zespołu. Sprawa ciągnęła się aż do 2020 roku, kiedy to ostatecznie Sąd Najwyższy uznał, że „Stairway to Heaven” w żadnym wypadku nie jest plagiatem.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=QkF3oxziUI4

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=gFHLO_2_THg

Na samym szczycie znalazł się najsłynniejszy przypadek pożyczenia sobie cudzej melodii do własnej kompozycji. I to z sądowymi konsekwencjami. Bo kto ośmieliłby się ściągać melodię z piosenki Freddiego Mercury i to jeszcze nagraną w duecie z Davidem Bowiem.

1, „Ice Ice Baby”, Vanilla Ice [oryginalna melodia: „Under Pressure”, Queen i David Bowie]

Oj, wściekli musieli być chłopcy z Queen, musieli być. A co dopiero miał do powiedzenia David Bowie, zmarły dopiero w 2016 roku. Vanilla Ice niewątpliwie nagrał wielki przebój lat 90, problem w tym, że bezprawnie wykorzystał sample ze wspólnego przeboju Freddiego Mercury, grupy Queen i Davida Bowiego. Sprawa zakończyła się w sądzie, a jej finał zakończył się pozasądowym porozumieniem. Niech więc ta opowieść będzie przestrogą dla przyszłych piosenkarzy: jeśli już coś od kogoś zżynacie, pamiętajcie o prawach autorskich i o uzgodnieniach z ich autorami. Rzekłem.

piosenka z omawianą melodią: https://www.youtube.com/watch?v=rog8ou-ZepE

piosenka z oryginalną melodią: https://www.youtube.com/watch?v=YoDh_gHDvkk

To był mój ranking najsłynniejszych zapożyczeń muzycznych. Które przykłady przychodzą wam do głowy. Piszcie swoje propozycje, a my widzimy się za tydzień z nowym rankingiem. Cześć (i miłego słuchania).